دانلودمقاله سازمان کشاورز

اختصاصی از فی ژوو دانلودمقاله سازمان کشاورز دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 مقدمه
در چند دهه گذشته جنبشهای پر تحرک و پویایی در قلمرو مدیریت پدیده آمده که هر یک به سهم خود به افزایش دامنه دانش و بینش مدیران یاری به سزایی داده اند. جنبش سازمانی که در نیممه دوم سده بیستم پایه ریزی شده و در دهه کنونی به رشد رسایی در خور توجه رسیده است. بر پایه مفروضاتی استوار است که با ارزشهای والای انسانی سازگاری کامل دارد. بالندگی سازمانی ریشه هر گونه توانمندی و شکوفایی در قلمرو تلاشهای انسانی را در «بالندگی انسانی» جست و جو می کند و انسان را عامل اصلی و مایه بنیادی هر گونه دگرگونی به شمار می آورد. اصول و موازین این جنبش از دورن دانشهای گسترده ای چون روانشناسی، جامعه شناسی، مردم شناسی، اقتصاد و بسیاری دیگر از دانشهای رفتاری سرچشمه می گیرد و از به هم پیوستن آنها مجموعه ای فراهم می آید که شناخت انسان و رشد و شکوفایی او را به عنوان برجسته ترین هستی منظومه ای جهان آسان می سازد.
جنبش بالندگی سازمانی دگرگونی، بهپویی، تازه گردانی، و دستیابی به برتریهای بزرگ را در شمار هدفهای نخستین خود قرار داده و برای رسیدن به آنها سازو کارهای مناسب را فراهم آورده است.
تحقیق کنونی مجموعه ای از نوشته های عملی بسیاری از صاحبنظران دانش مدیریت است و با این انگیزه گرد آوری شده است که بتواند پیام شکوفایی و برتری جویی را میان جامعه کارکنان سازمانهای اداری، صنعتی، بازرگانی و خدماتی برانگیزد و کارکنان و مدیران در برگزیدن راهی سزاوار و شایسته یاری دهد.
بخش اول
ریشه های پیدایش بالندگی سازمانی
با آنکه بالندگی سازمانی پدیده ای به نسبت تازه در قملرو و مدیریت به شمار می آید و هنوز دستورهای آن، به گونه ای در خورده صورتبندی و استوار نشده، ولی در چهار کنونی از گسترش بسیار شایانی برخوردار بوده است. هم اکنون موضوع بالندگی سازمانی در شمار درسهای مهم و بنیادی دوره های آموزشی بسیاری از دانشکده های دانشهای رفتاری به ویژه مدیریت در سراسر جهان است. بالندگی سازمانی نه تنها در دوره های آموزشی دانشگاهی آموخته می شود، بلکه در بسیاری از برنامه های ضمن خدمت کارکنان بخش دولتی و خصوصی به گستردگی ارایه می گردد و از روشهای آموزشی و پژوهشی آن برای بررسی و شناسایی دشواریهای سازمانی و برتری بخشیدن به کارسازمانها بهره گیری می شود. به سخن فشرده، بالندگی سازمانی است که به رغم کوتاهی زمان پیدایش آن، راهی بلند پیموده و سودمندیهای بسیار فراهم آورده است.
برای پی بردن به اهیمت بالندگی سازمانی و رسالتی که این جنبش نوید بخش است شایسته است که ریشه و خاستگاه آن را در گذشته پیدایش دانش مدیریت و کارگردانی سازمانهای بزرگ جست و جو کنیم.
بی گمان کار را باید از پیدایش «انقلاب صنعتی» آغاز کرد و برخی از ویژگیهای آن را همراه با دیگر رویدادهای گذشته که سرانجام به پدید آوردن بالندگی سازمانی انجامیدند بازکاوی کنیم.
انقلاب صنعتی در سالهای پایانی سده هجدهم و آغاز سده نوزدهم میلادی یک رشته دگرگونی در روشهای صنعتی و شیوه کارگردانی سازمانهای اجتماعی و اقتصادی انگلستان پدید آمد.
پژوهشهای ناب در دانش فیزیک و شیمی در پایان سده هجدهم در قاره اروپا به ویژه در فرانسه و هلند پیشرفت نمایانی کرده بود. ولی در انگلستان کاربرد یافته های عملی در کارهای علمی، به ویژه در صنعت آشکار بود. در این کشور یک وابستگی همگانی به پیشرفتهای فنی دیده می شود. اوضاع سیاسی اجتماعی و حقوقی همراه و هوادار شکوفایی صنعتی بود. آزادی سیاسی، آزادی از پیگرد غیر قانونی پاس حقوق مالکیت و پیمانها، قانون ثبت اختراع، آزادی دین و فراهم بودن فرصت و بخت بالا رفتن از نردبان ترقی اقتصادی و اجتماعی، فضایی پدید آورد که برای کارآفرینی سازگار و برازنده بود و جست و جوی نیک فرجامی را بر می انگیخت.
در این زمان به کار گرفتن یافته های علمی در صنعت تلاشی سخت پدیدار می شود. یک رشته نو آفرینی و نوآمدی نمایان در دستگاههای ریسندگی و بافندگی پدید آمد که همه فراگرد نساجی را نو کرد.
تراز بازدهی را بالا برد و هزینه تولید را کاهش داد.
برای بهره گیری از دستگاههای تازه، بایسته بود که از نیرویی جز نیروی بدنی انسان یاری گرفته شود.
تا این زمان انسان ناچار از به کار بردن وسیله های دستی بود ه در اندازه تولید، محدودیت پدید می آوردند. ولی پس از آنکه دستگاههای ابزاری و سپس برقی به کار گرفته شدند دیگر برای تولید انسان و توانایی او مرزی باقی نماند. در هم شکفتن مرز تولید به پدید آمدن تولید انبوهه و پدید آمدن تولید انبوهه به سر برافراشتن مصرف انبوهه انجامید و اندازه و مرز تولید و مصرف انبوهه به ناچار به پیدایش شرکتهای بزرگ بازرگانی و صنعتی انجامید. تولید در نظام کارخانه سازمان یافت و کارگران و کارمندان بر پایه دستورهای ویژه در این کارخانه ها و شرکتها سرگرم شدند. با پدید امدن کارخانه ها و شرکتها و سازمانهای بزرگ تولیدی ناگزیر دو پدیده دیگر به نام مدیریت علمی و دیوانسالاری در آغاز سده بیستم میلادی پدیدار شدند و بر نظام تولید و مصرف نفوذ کردند.
در میان دانشمندان که به پدید آمدن اندیشه های فکری بالندگی سازمانی یاریهای کلیدی و بنیادی دادند می توان از «کرت لوین» نام برد. او پیش از آغاز جنگ جهانی دوم به دلیل مخالفت با شیوه های سیاسی حاکم در آلمان نازی از کشور خود به ایالتهای متحده آمریکا کوچ کرد و در دانشگاههای این کشور به آموزش و پژوهش علمی و رفتاری پرداخت. او کوششهای پژوهشی بسیار عمیقی را در علوم رفتاری، به ویژه روانشناسی اجتماعی، بنیاد نهاد. همزمان با کوششهای علمی وی، «جنبش آموزش آزمایشگاهی» و پدید آمدن کنش پژوهشی و باز خورد اطلاعات در شمار عاملهای کارساز در پدید آمدن فعالیت بالندگی سازمانی قرار گرفتند. دلبستگی پرشور آتشین «لوین» به دانش رفتاری کاربردی یک یاری عمده در پدید آمدن جنبش «آموزش آزمایشگاهی» و پژوهشی و دیگر کوششهای بالندگی سازمانی بود. از این رو لوین را می توان چهره مرکزین در همه جنبشهای وابسته به این قلمرو علمی تازه به شمار آورد.
«آموزش آزمایشگاهی» که در واقع گردهم آیی آزاد و بی قید و بند گروهی کوچک از افراد است در سال 1946 بنیاد گرفت. در پی کوششهای پراکنده ای که در قلمرو آموزشهای گروهی صورت گرفت، سرانجام «آزمایشگاه آموزش علمی برای پرورش گروهی» پدید آمد. در سالهای 195 و 1960 نیز کوششهای پی گیر و پر شوری برای به کار بردن مهارتهای حاصل از «آموزش آزمایشگاهی» و پویایی شناسی گروه در سازمانهای پیچیده بزرگ پدیدار شد. در این دوره جنبشهای واقعی و نمایان برای وارد کردن آرمانها و شیوه های مردم سالاری به دورن فرا گروهای مدیری و تصمیم گیری های سازمانی در سازمانهای بزرگ آغاز گردیدند و برای بالا بردن توان سازمانها، پایوران و کارکنان جملگی، تصمیم گیری با هم درباره هدفهای مشترک فرا خوانده شدند. از دورن این تلاشها بالندگی سازمانی سرچشمه گرفت و گامهای بزرگ و گسترده ای در زمینه توانمند کردن سازمانهای گوناگون صنعتی، آموزشی، بهداشتی و مانند آنها برداشته شد.
بخش دوم
تعریف بالندگی سازمانی
سرچشمه پیدایش و رواج عبارت «بالندگی سازمانی» به روشنی آشکار نیست. ولی بر اساس تجربه ای که در شکرت جنرال میلر برای دگرگونی سازمان پدید آمد رابرت بکهارت چنین می نویسد:
در آن زمان می خواستیم برای برنامه ای که در جنرال میلز به کار گرفته شده بود عنوان مناسبی برگزینیم. ما به راستی نمی خواستیم آن را «پرورش مدیریت» بخوانیم، زیرا کاری که صورت گرفته بود تلاشی سراسری در سازمان بود.
نمی خواستیم آن را «بهتر کردن سازمان» بنامیم زیرا این عنوان را دارای سرشتی ایستایی پنداشتیم. بنابراین، ما آن را «بالندگی سازمانی» نام نهادیم که به تلاش دگرگونی در سراسر سازمان اشاره داشت.
بالندگی سازمانی گونه ای از کوشش برنامه ریزی شده برای پدید آوردن نوعی از دگرگونی است که هدف آن یاری دادن به اعضای سازمانهاست تا بتواند کارهایی را که موظف به انجام دادن آن هستند به صورتی بهتر از پیش به انجام برسانند. بدین سان بالندگی سازمانی وسیله ای برای بهگشت و پیشرفت سازمانی است.
بالندگی سازمانی برای بهتر کردن کار افراد و سازمان از رویکردهای دیگری یاری می گیرد، به ساختار و طرح سازمانی نظر می دوزد. فن شناسی و پیرامون سازمانی را زیر بررسی قرار می دهد.
ولی توجه بنیادی بالندگی سازمانی به جنبه های انسانی سازمان است. سازمانی که به صورت یک نظام اجتماعی در نظر گرفته می شود.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  34  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله تاریخ چسیت

اختصاصی از فی ژوو دانلود مقاله تاریخ چسیت دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

تاریخ و تعریف آن

واژه «تاریخ» ( History ) از زبان یونانى گرفته شده و هرودوت (هرودوتوس Herodotus ) مُبدع و «پدر تاریخ» شناخته شده است. تاریخ، از نظر هرودوت، به معناى مطالعه و یا بررسى روزگاران گذشته است. البته چیستى تاریخ از پرسش هایى است که تاکنون پاسخى جامع، دقیق و مورد اتفاق نداشته، همه تعریف هاى آن با ایراد یا انتقادهایى رو به رو بوده است; زیرا گروهى معناى تاریخ را بس گسترده دانسته، احوال گذشته جهان و حتى پدیده هایى که انسان در آن مؤثر نیست، موضوع آن به شمار مى آورند; دسته اى آن را به وقایع مشهور و حوادث روزگار پادشاهان و دولت ها محدود مى کنند و جمعى مشخص ساختن احوال انبیا، ائمه (علیهم السلام) ، فرمانروایان، وزیران و حوادث بزرگى مانند جنگ ها و فتوحات بر حسب زمان را معناى اصطلاحى تاریخ مى دانند ابن خلدون، مورخ بزرگ، تاریخ را دانشى سرچشمه گرفته از حکمت و بیان گر سرگذشت ملت ها، سیرت پیامبران و سیاست پادشاهان مى داند با در نظر گرفتن دو عنصر موضوعى تاریخ یعنى «انسان» و «زمان»، مى توان گفت: تاریخ مجموعه اى از اطلاعات خام یا تحلیل شده درباره گذشته انسان ها است که امورى چون نقل و تحلیل هدایت، گمراهى، تکامل، انحطاط، پیروزى، شکست، خوشبختى یا بدبختى ملت ها را در بر دارد. از آن جا که هر یک از تعریف هاى یادشده بُعد خاصى از تاریخ را بیان مى کند و از جهتى با اشکال جامع یا مانع نبودن رو به رو است و نیز به دلیل گسترده شدن مسائل مربوط به تاریخ، برخى از اندیش مندان، علوم مربوط به تاریخ را تقسیم کرده، براى هر قسم تعریفى خاص ارائه کرده اند. فیلسوف شهید مطهرى(ره) تاریخ را یکى از منابع معرفت انسانى دانسته، علم تاریخ را به دو بخش نقلى و علمى تقسیم مى کند و قواعد استنباطى تاریخ علمى را به حال و آینده قابل تعمیم مى داند.
تاریخ نقلى
تاریخ نقلى علم به وقایع و حوادث سپرى شده و آگاهى از اوضاع و احوال گذشتگان مى باشد. زندگینامه ها، فتحنامه ها و سیره ها، از این مقوله است. علم تاریخ در این معنا، به یک سلسله امور جزئى و فردى مربوط است; و در واقع علم به «بودن»هاست; چرا که به گذشته تعلق دارد.
تاریخ علمى
تاریخ علمى یعنى مطالعه، بررسى و تحلیل وقایع گذشته و استنباط قواعد و سنت هاى حاکم بر زندگى گذشتگان. در واقع محتواى تاریخ نقلى ـ حوادث و وقایع گذشته ـ «مبادى» و مقدمات این علم شمرده مى شود و براى استنباط قوانین کلى و عمومى و کشف طبیعت حوادث تاریخى و روابط علّى و معلولى آن ها سودمند است

فایده تاریخ
شاید از خود پرسیده باشید آشنایى با انبوه نام ها، حوادث، فراز و نشیب ها، طلوع و افول ها و عملکرد نیاکان و دیگر انسان ها در زندگى روزمره و شکل گیرى زندگى آینده ما چه نقشى دارد؟ اگر بپذیریم هر حادثه اى مولود علت یا علت هاى پیش از خویش و نیز دست کم انگیزه سلسله حوادث بعدى است، بدین نتیجه مى رسیم که زندگى ملت ها چون رشته اى دراز است و مجموع انسان هاى یک عصر تنها یکى از مهره هاى آویخته بدین رشته به شمار مى آید. استوارى و نااستوارى هر مهره به چگونگى پیوند آن به مهره پیشین و پسین وابسته است. پس زندگى مردم یک عصر در هر کشور از زندگانى گذشتگان و آیندگان جدا نیست و براى یافتن علت حوادث نامطلوب و راه رویارویى با آن ها، باید به تحقیق در گذشته ملت ها پرداخت تاریخ نه مایه سرگرمى بلکه نوعى پل ارتباطى میان نسل هاى متوالى بشر براى دستیابى به تجربه ها و اندوخته هاى پیشینیان است. مطالعه تطبیقى و تحلیلى تمدن هاى گوناگون، کوشش براى یافتن رابطه اى علّى میان حوادث زنجیره اى تاریخ و دقت در آنچه براى انسان ها رفته است، سرمایه مناسبى است که مى تواند انسان را در پى ریزى یک زندگى سالم و خردمندانه یارى دهد. افزون بر این، بررسى تاریخ پاسخى مثبت به آرزوهاى همیشگى انسان است که اصرار دارد از خود و دیگران آگاهى حاصل کند، (3) علل و انگیزه ظهور و سقوط تمدن ها را بشناسد، حق را از باطل تمیز دهد و با راه تکامل و سعادت دنیوى و اخروى خود آشنا شود. بنابراین، مصلحان بزرگ و انسان هاى متعالى در تجربه هاى انسانى تاریخ دقت مى کنند و در بهره گیرى از آن مى کوشند. امام على (علیه السلام) به فرزندش امام حسن (علیه السلام) و همه انسان ها مى فرماید: فرزندم، هر چند من عمر همه کسانى را که پیش از من زیسته اند، سپرى نکرده ام; ولى در اعمال همه آن ها نگریسته، در اخبارشان اندیشیده ام. براى شناخت تاریخ آنان چنان در آثارشان به تفکر پرداخته ام که چون یکى از آنان شده ام. به سبب آگاهى از سرگذشت آنان، گویا با همه آن ها، از اولین فرد تا آخرین شان زندگى کرده، زلال و پاکى زندگانى آنان را از تیرگى هاى آن و نفع و سودمندى اش را از زیان آن بازشناخته ام. خداوند متعال در بیش تر سوره هاى قرآن به بیان سرگذشت انبیا و ملت هاى پیشین پرداخته است. در مکتب اسلام، (6) تجربه پیشینیان چنان اهمیت دارد که خداوند به پیامبرش فرمان مى دهد در راه اعتلاى کلمه توحید و رستگارى و هدایت بندگان از تاریخ استفاده کند
اعتبار و ارزش داده هاى تاریخ
گروهى به علم تاریخ و داده هاى آن بسیار بدبین و بى اعتمادند. اینان علم تاریخ را نورى ضعیف مى دانند که در مسیر ناهموار زندگى کم تر مى توان بدان اعتماد کرد دشوارى ارزیابى دقیق علل رفتارها، روابط علّى و معلولى آن ها (در تاریخ علمى)، هم چنین مشکل تاثیر بسیار غرض ها، تعصب ها، منافع و اهتمام خودکامگان و سیاستمداران به تدوین تاریخ، این بدبینى را دو چندان کرده است. به عقیده بیش تر محققان، نگاهى چنین بدبینانه نسبت به شناسنامه تمدن ها واقع بینانه نیست; (3) زیرا اولا ماهیت برخى از وقایع به گونه اى است که امکان تحریف و دروغ در آن ها راه ندارد; و ثانیاً نمى شود همه افراد بشر را متهم کرد که «همیشه»، مطابق منافع و خواسته هاى خود، حوادث را ثبت و نقل کرده اند. (4) نگاه عبرت آموز و مثبت امام على (علیه السلام) به تاریخ بر درستى این دیدگاه گواهى مى دهد. امام على علیه السلام مى فرماید: پیمان و شخصیت خود را در گرو آنچه مى گویم قرار مى دهم و ضمانت آن را به عهده مى گیرم، بى گمان هرکس به روشنى از پیش آمدهاى تاریخى و فرجام بد امت ها در گذشته عبرت گیرد، پیوسته آن ها را در نظر داشته باشد، ژرف در آن ها بنگرد و قوانین و نوامیس حرکت جوامع را از آن حوادث دریابد، واقع بینى و پروادارى او را از غلتیدن در جایگاه هاى شبهه ناک و هلاکت بار باز مى دارد.
فلسفه تاریخ
در بحث از فلسفه تاریخ بشر، حقیقت و علت وجودى و نتایج رویدادها و تحولات تاریخ بررسى مى گردد و گذشته بشر چراغ راه آینده اش قرار مى گیرد مقصد و شیوه حرکت تاریخ، محرک و منازل برجسته مسیر حرکت آن (فلسفه نظرى تاریخ)، نقاط ضعف و قوت علم تاریخ، قانون مندى تاریخ، اصول حاکم بر آن و روش هاى پژوهش تاریخ (فلسفه علم تاریخ) بخشى از مسائلى است که در فلسفه تاریخ مورد بحث و بررسى قرار مى گیرد. هرچند اندیشه حرکت تاریخ و بحث درباره روح، اراده، قانون، مبدأ و مقصد آن و... پیشینه اى دیرین دارد و به افلاطون (428 ـ 347 ق. م) و «اگوستین» قدیس، متکلم و مجتهد کلیسا (430 ـ 354 م) منسوب است; ولى بیش تر محققان، دانشمندِ معروف مسلمان عبدالرحمن بن خلدون را پایه گذار تاریخ نگارى تحلیلى و فلسفه تاریخ مى دانند.
اصول و سنن حاکم بر تاریخ
یکى از معانى کلمه «سنت»، راه، روش و رفتارى است که استمرار داشته باشد. این واژه به
همین معنا در زبان عربى و قرآن کریم در مورد خداوند و انسان به کار رفته است. ناگفته پیداست یک سنت واحد مى تواند، از لحاظ نسبتش با «فاعل» به خداى متعال و از لحاظ نسبتش با «قابل» به انسان ها اضافه شود. البته الهى بودن یک سنت به معناى صدور مستقیم و بىواسطه افعال خاص از خداوند نیست; بلکه ممکن است اسباب طبیعى، عادى و یا غیبى در کار باشد. بنابراین، سنن یعنى روش هایى که امور جهان و انسان بر پایه آن ها تدبیر و اداره مى شود. (6) این سنت ها اقسام بسیار دارد; بخشى از آن ها عبارت است از:
اختیار انسان در شؤون اجتماعى و تعیین سرنوشت خویش
هر انسان عاقل و هر جامعه بیدار وقتى که شایستگى موقعیتى را احساس کرده و قدرت حرکت و تکاپو براى وصول به آن موقعیت را در خود دیده است با کمال جدیت حرکت کرده و آن موقعیت را به دست آورده است. بر این اساس، جزئى ترین حرکت ها تا پیچیده ترین پدیده ها ناشى از اختیار انسان و عوامل معین است
سیر صعودى و تکاملى داشتن کاروان بشریت
با همه اختلاف نظرهایى که در تفسیر تکامل، آثار و لوازم آن وجود دارد، امورى چون فلسفه قابل قبول زندگى و آغاز و انجام داشتن و هدف دار بودن نظام آفرینش و مسؤولیت انسان، که هرگز با اختیار منافات ندارد، روند تکاملى زندگى بشر را تأیید مى کند
قرار داشتن اساس شخصیت انسان در متن خلقت او و تکامل و به فعلیت رسیدن تدریجى آن
ارتباط و تأثیر متقابل فرد و جامعه
حاکمیت اصل علیت بر تحولات تاریخى
سنت هدایت انسان ها به وسیله انبیا
امداد الهى به همه انسان هاى مؤمن و غیرمؤمن
البته امداد اهل باطل محدود به حدودى است، ولى امداد اهل حق مرز ندارد.
عوامل محرک تاریخ
هرچند نمى توان همه تغییرات جوامع مختلف در طول تاریخ را تکامل و پیش برنده نامید، ولى سیر متعالى جوامع و زندگانى انسان در مجموع، امرى انکارناپذیر است. عامل پیش برنده تاریخ از مباحث مهم فلسفه تاریخ شمرده مى شود و نظریه هاى گوناگونى درباره
آن ارائه شده است. علامه محمدتقى جعفرى افزون بر 20 نظریه در این خصوص مى شمارد برخى از مهم ترین آن ها عبارت است از:
تاریخ بر پایه نژاد
طبق این نظریه، تنها بعضى از نژادها استعداد تمدن و فرهنگ آفرینى دارند. فقط برخى مى توانند علم، فلسفه، صنعت، هنر، اخلاق و غیره تولید کنند و دیگران صرفاً مصرف کننده اند. کنت گوبینو; فیلسوف معروف فرانسوى، معتقد است نژاد معناى تاریخ را روشن مى کند و براى پیشوایى، خون اصیل است نه هوش

تاریخ بر پایه جغرافیا
طبق این نظریه، عامل سازنده تمدن، فرهنگ و صنعت، اقلیم خاص و محیط طبیعى است. محیط هاى معتدل مغزهاى نیرومند و مزاج هاى معتدل بهوجود مى آورد. منتسکیو، جامعه شناس فرانسوى، معتقد است دلیل مغلوب شدن متعدد اقوام جنوب به دست اقوام شمال، اختلاف آب و هواى این دو منطقه است.
تاریخ بر پایه قهرمانان
بر اساس این نظریه، منشأ تحولات تاریخ در ابعاد مختلف علمى، سیاسى، اقتصادى، اخلاقى و غیره نوابغ اند. تنها نوابغ که افرادى استثنایى اند و از هوش، عقل، ذوق، اراده و ابتکار خارق العاده بهره مى برند، در حرکت چرخ هاى تاریخ تأثیر مى گذارند. سایر مردم مصرف کننده اندیشه آنانند و در پى آن ها حرکت مى کنند. کارلایل، فیلسوف معروف انگلیسى مى گوید: اگر در وجود بشر سودى هست، همانا وجود مردان بزرگ است
نظریه اقتصادى تاریخ
بر اساس این نظریه، عامل اساسى تاریخ در هر عصرى اقتصاد است; زیرا مجموع روابط تولیدى بناى اقتصادى اجتماع را مى سازد و بناى اقتصادى، پایه واقعى روبناهاى قانونى،
سیاسى و غیره است. به اعتقاد کارل مارکس، عوامل اقتصادى در کمین هر حادثه بزرگى نشسته است و غایات و جمله بندى هاى اخلاقى و دینى پوششى بر آن است
گردش چرخ هاى تاریخ بر پایه مشیت الهى
طبق این نظریه، تاریخ جلوه گاه مشیت حکیمانه و حکمت بالغه الهى است. بوسوئه، مورخ و اسقف معروف، معتقد است تاریخ، گستره بازى اراده مقدس الهى است و هر حادثه اى درس عبرتى است که آسمان به زمینیان مى دهد. با توجه به این که نسبت مشیت الهى به همه اسباب و علل متحول و ثابت جهان یکسان است، بحث در این است که مشیت الهى زندگى انسان را با چه نظامى و رازى آفریده که متحول شده است; در صورتى که زندگى جانداران دیگر فاقد آن «راز» است. بنابراین، این نظریه بى ربط است.
نظریه جریان هستى براساس حق وگرایش ذاتى انسان به آن
براساس این نظریه، هرچند باطل نفى نمى شود ولى نسبى و تبعى شمرده مى شود. لذا انسان در عین برخوردارى از آزادى و اختیار، بالفطره گرایش به صداقت، امانت، عدالت و... دارد. حنیف و حق گرا است. لذا در جریان هستى و «سرنوشت نهایى تاریخ» حق پیش برنده و پیروز است.
تفسیر تاریخ بر اساس ابعاد چهارگانه روح انسان (حس کنجکاوى، نیکى، زیبایى و مذهبى);
تکامل تاریخ بر پایه عامل درونى و غرایز
تبیین حرکت تاریخ بر اساس اصطکاک تمدن ها و تلاقى امت ها
نقش ناسیونالیسم و قوم گرایى در تحول و پیش برد تاریخ
نظریه سنخى و یا تیپ شناسى در حرکت تاریخ
نظریه افزایش جمعیت
نظریه حوادث غیرمترقبه جوى و زمینى و عوامل مخفى
نظریه محرکیت فکر و اندیشه
تکامل و پیشرفت تاریخ بر پایه نیازهاى مادى و معنوى انسان
نکته قابل توجه در همه یا بیش تر این نظریه ها تفاوت ننهادن میان شرایط و زمینه هاى مساعد در شکوفایى تمدن و پیشرفت تاریخ و علل سازنده و نیروهاى محرک واقعى تاریخ است. پاى فشارى بر عامل واحد در ساختارهاى اجتماعى و فلسفه تاریخ از آموزه هاى اسلام دور مى نماید. بر اساس این آموزه ها، مى توان مجموعه اى از عوامل درونى (گرایش هاى فطرى بشر چون حق جویى، کمال طلبى) و عوامل بیرونى (نیازهاى اجتماعى و...) را عامل حرکت تاریخ و شکل گیرى فرهنگ ها و تمدن ها به شمار آورد.البته این بیان منافاتى با پیروزى حق در سرنوشت نهایى تاریخ ندارد. چون از نظر قرآن و سایر آموزه هاى اسلامى، تأثیر غلبه ظاهرى و موقت باطل حتى تشکیل حکومت اهل کفر و ظلم در تمدن بشر پذیرفته است، امّا پیروزى نهایى از آنِ حق و طرفداران آن است و آخرین حلقه کمال و سرنوشت نهایى بشر با غلبه حق رقم مى خورد
اهمیّت و ارزش تاریخ اسلام
جوامع چون موجودى زنده اند; هر یک هویتى مشخص دارند و در حرکت خویش از سمت گیرى و کارمایه هاى ویژه خود بهره مى برند. شناسنامه هر ملتى بر اساس «میراث هاى تاریخى»اش شکل مى گیرد. میراث هاى تاریخى و فرهنگى جهان اسلام در واقع حافظه تاریخى ملت هاى مسلمان را شکل مى دهد; پیکر جامعه اسلامى را نیرو و نشاط مى بخشد و سبب پایدارى، استوارى و وحدت جهانى مسلمانان مى شود. بى تردید آگاهى از تاریخ اسلام و بارور نگاه داشتن این میراث فرهنگى در پیروزى انقلاب جهانى اسلام، اثرى بنیادین دارد. تلاش دولت هاى استکبارى در جهت تغییر خط، زبان، آداب و رسوم ملل مسلمان براى از بین بردن همین حافظه تاریخى و خود آگاهى مسلمانان بوده است، زیرا یادآورى روزهاى عظمت و قدرت، مسلمانان زیر سلطه و تحقیر شده را از نیرو و امید برخوردار مى سازد و مکتب شعب ابوطالب و مقاومت حضرت محمد (صلى الله علیه وآله) در آغاز نهضت، به حرکت هاى اصلاحى و رهایى بخش، درس ایستادگى و نهراسیدن از توطئه ها و محاصره ها مى دهد. افزون بر این:
اثبات مسأله وحى و پیوستگى پیامبرخدا (صلى الله علیه وآله) به منبع لایزال الهى و معجزه جاویدان وى از طریق برخى از بررسى هاى تاریخى قابل تبیین و ارائه است.
آگاهى از رازهاى توفیق بسیار پیامبراکرم (صلى الله علیه وآله) در دگرگون ساختن بنیاد نظام قبیله اى جاهلیت و تبدیل آن به یک حکومت منسجم، پویا و زنده، در پرتو تحقیق در زوایاى پیدا و پنهان گذشته تاریخ اسلام ممکن است.
دستیابى به بخش گسترده اى از مبانى نظرى و سنت عملى پیامبرخدا (صلى الله علیه وآله) و ائمه اطهار (علیهم السلام) در عرصه هاى اجتماعى، سیاسى، اقتصادى و... تنها با ژرف نگرى در آینه حوادث تاریخ و دقت در گفتار و کردار آنان در برخورد با آن حادثه ممکن است.
از آن جا که سرنوشت مردم مسلمان ایران با سرنوشت و فرهنگ این آب و خاک گره خورده و اسلام و ارزش هاى دینى مبنا و رمز ماندگارى این فرهنگ شمرده مى شود، وظیفه ملى ماست که از پیشینه آنچه سرنوشت ملى و میهنى ما بر آن استوار است، آگاهى یابیم.
تاریخ نگارى در اسلام
بذر افکار تاریخى که در قرآن و احادیث پیامبرخدا (صلى الله علیه وآله) جوانه زده بود، از همان آغاز ظهور اسلام روییدن آغاز کرد. تاریخ نگارى در اسلام با جستوجو، گردآورى و نقل اخبار و روایاتى درباره رویدادهاى خاص، که تا آن زمان سینه به سینه نقل مى شد، آغاز گردید. این تلاش در مدتى کوتاه به بار نشست و با تنوع و ژرفاى ویژه اش در میان سایر دانش هاى اسلامى جایگاهى والا و برجسته یافت. به تدریج دانشى مدون شکل گرفت که نه تنها شاخه هاى جداگانه و مستقل داشت; بلکه از ادبیات متنوع و «روش هاى خبریابى» و «پژوهشى» ممتازى برخوردار بود. مورخ مسلمان مى کوشید تا اخبار را با نقد و ارزیابى و تحقق صلاحیت راویان آن بپذیرد; به طورى که بعدها «علم رجال» و «فن جرح و تعدیل» در شمار ابزارهاى اصلى او قرار گرفت. از آن جا که شخصیت پیامبرخدا (صلى الله علیه وآله) و زندگى پربار آن حضرت (صلى الله علیه وآله) الگوى همه مسلمانان بود، تاریخ نگاران مؤمن کار خود را با ثبت سیره نبوى و امور مربوط به نبردهاى وى آغاز کردند; سپس تاریخ عمومى نگارش یافت و به تدریج در علم تاریخ و فلسفه آن کتاب هایى نوشته شد.هرچند تاثیر فعالیت ها و منابع پیش از اسلام، مانند قصه هاى ایام، انساب و... در روش هاى تاریخ نگارى اسلامى قابل انکار نیست; ولى گروهى بر این باورند که این فعالیت ها به پیدایش عقیده تاریخ نگارى خاصى نینجامید و تنها شاخه هاى متنوع تاریخ نگارى اسلامى را شکوفا ساخت
شعبه هاى تاریخ نگارى اسلامى
در باور بسیارى از پژوهشگران، تاریخ نگارى، بخش عظیمى از فرهنگ مکتوب عصر اسلامى را به خود اختصاص داده و با تکامل عمومى نهضت فکرى و علمى در اسلام همداستانى داشته است. تاریخ از معدود دانش هاى هماره زنده تمدن اسلامى به شمار مى آید; زیرا گروهى از دانشوران، تدوین تاریخ را از مصادیق واجب کفایى دانسته اند برخى معاصران در طبقه بندى گونه هاى تاریخ نگارى اسلامى، اسامى کتب نوشته شده را ملاک قرار داده و بر این اساس، نوشته هاى تاریخى مسلمانان و شعب تاریخ نگارى را به هفت گروه عمده تقسیم کرده اند که عبارتند از: (3) سیره نگارى و شرح حال نویسى; تک نگارى در مسائل و وقایع مهم; تاریخ نویسى عمومى و تقویمى; تاریخ نگارى براساس نسب شناسى; سبک خبرى و پیوسته; تاریخ نگارى محلى و تاریخ نگارى فرهنگى و اجتماعى. برخى دیگر عنصر زمان، مکان و موضوع را لحاظ کرده و براى تاریخ نگارى اسلامى شش روش عمده معرفى کرده اند که بسیارى با تقسیم بالا مشترک است. (1) باید توجه داشت که اولا برخى شیوه هاى فوق جداى از هم نبوده و متداخل اند و در ثانى، منابع موجود نیز مى تواند در ذیل یک یا چند روش و شیوه قرار گیرد. درعین حال برخى منابع تاریخى، رأساً در تحت عناوین فوق قرار نمى گیرند از آن جا که برخى دیگر از مورخان از وجود بیش از 40 شاخه تاریخ نگارى اسلامى خبر داده اند که در هر شاخه آن صدها کتاب نوشته شده است. (2) به منظور تبیین نقش اساسى مسلمانان در سیر تکاملى این دانش، به برخى از مهم ترین شاخه هاى تاریخ نگارى اسلامى اشاره مى شود:
 سیره نگارى ها و شرح حال نویسى (زیست نامه ها)، مانند سیره ابن اسحاق و سیره حلبى
 تاریخ نویسى عمومى و تقویمى، مانند تاریخ طبرى، تاریخ یعقوبى، العبر ابن خلدون و اخبارالطوال دینورى
 تبارنامه نویسى (نسب نامه نویسى)، مانند الانساب سمعانى، جَمهرة النسب کلبى و انساب الاشراف بلاذرى
 گاه شمارى ها، مانند الایام واللیالى والشهور یحیى بن زیاد فراء، الشماریخ فى علم التاریخ سیوطى
انگیزه هاى گرایش و اهتمام مسلمانان به تاریخ نگارى
انبوه آثار تاریخى به جاى مانده از مورخان مسلمان، شعبه هاى متنوع تاریخ نگارى در حوزه علوم اسلامى و گستردگى محتواى مسائل مرتبط با تاریخ، هریک به تنهایى براى اثبات وسعت قلمرو و اهتمام مسلمانان به مسأله تاریخ نگارى، به عنوان یکى از ابعاد و مظاهر فرهنگ اسلامى، کافى است. افزون بر آنچه در بحث اهمیت تاریخ اسلامى ذکر شد، بخشى از علل و انگیزه هاى توجه کم نظیر مسلمانان به مسأله تاریخ و تاریخ نگارى عبارت است از:
قداست مطلق دانش و ارزش والاى آن در اسلام
 تلقى خوش بینانه از آینده زمین و بشر ساکن در آن در قالب مسأله انتظار فرج و ظهور مهدى موعود عجل الله تعالى فرجه الشریف
 موضع تصدیقى قرآن در برابر انبیاى پیشین و اصول و مبانى تعلیماتى آنان
 ترغیب و تشویق هاى قرآن درباره سیر و مطالعه در زمین و کشف فلسفه تاریخ و عبرت گیرى از سرنوشت منکران، تکذیب کنندگان، باطل گرایان و...
 لزوم بهره گیرى از سیره و سنت معصومان، به عنوان اسوه حسنه و الگوهاى کامل دین، و گسترش فرهنگ جاویدان اسلام
 اهتمام فرمانروایان به ماندگارى حکومت خویش و ارائه تصویرى مناسب از خود
 ورود ملت هاى گوناگون جهان به آیین اسلام و داد و ستد فرهنگى با دیگر اقوام و ملل.
اصول و قواعد عام تاریخ نگارى با تکیه بر ارزش هاى اسلامى
برخى از مورخان، برخوردارى از دانش هاى گوناگون، بهویژه آگاهى از متون دینى و منابع اولیه اسلام ـ قرآن و سنت صحیح ـ در اختیار داشتن منابع متعدد، حسن نظر و پاى فشارى بر درستى اسناد و چگونگى راویان را از ویژگى هاى ضرورى مورخ مى دانند و سنجش اخبار و حکایات نقل شده با اصول و معیار حکمت، مقایسه آن ها با نظایر هریک و در نظر گرفتن طبایع کاینات را از قواعد تاریخ نگارى به شمار مى آورند. بر این اساس، برخى از معیارها و ضوابط تاریخ نگارى که سبب توجه و اعتماد بیش تر به اسناد و داده هاى تاریخى مى شود، عبارت است از:
 توجه به همه علل و عوامل پیشرفت یا انحطاط یک سلسله یا ملت و اعتماد بر اسناد و مدارک معتبر از بدو شکل گیرى و پیدایش آن سلسله
 پرهیز از اظهارنظر درباره موضوعى قبل از بررسى و تحقیق کامل
 رعایت عینیت و واقعیت در تحقیق، حفظ امانت و درستى، عدم تعصب در حقایق علمى و ثبت و نقل وقایعْ آن گونه که هست
 در نظر گرفتن امکانات زمان وقوع حادثه و توجه به آداب، رسوم و سنن جامعه مورد نظر
 پرهیز از اعتماد همه جانبه و بدون بررسى و تحقیق به نظر نویسندگان گذشته، به ویژه در موضوعاتى که به طور مستقیم با منافع افراد مرتبط است
 اهتمام و توجه فوق العاده به نقش مردم، زیرا تاریخ شناسنامه ملت ها است نه پادشاهان و درباریان
 جستوجوى روح حوادث تاریخى، نفوذ به عمق و سیرت تاریخ، یافتن روابط و پیوستگى اسناد و مدارک و پرهیز از انتقام جویى و تصفیه حساب هاى شخصى و گروهى
 ارائه نظریه، قانون و قاعده اى سازنده در جهت شناخت و ارزیابى هرچه بهتر زمان حال و پیش بینى و برنامه ریزى بهتر آینده
 پژوهش در تاریخ اسلام آنگاه علمى و کاشف از حقیقت است که واجد شاخص هایى چون، امکان عقلى، استناد معتبر، هماهنگى محتوا و سازگارى با وقایع قطعى تاریخ و قرائن خارجى بوده و مخالف قرآن و روایات صحیح نباشد.
برخى از مشهورترین مورخان مسلمان
بزرگ ترین و بیش ترین نویسندگان تاریخ و مسائل آن، مسلمان بوده اند. میراث بزرگ تاریخى آنان، در ابعاد مختلف، بر درستى این سخن گواهى مى دهد. بررسى این گنجینه معنوى نشان دهنده آن است که در جاى جاى سرزمین پهناور اسلامى از اندلس تا مصر، دمشق، عراق، تونس و... همواره گروهى به این امر اهتمام ورزیده اند. (1) جرجى زیدان مى گوید: مسلمانان بیش از هر ملت دیگر (به استثناى ملل جدید) در تاریخ پیشرفت کرده، کتاب نوشتند. ناگفته پیداست که پرداختن به مکاتب تاریخ نگارى این مورخان (3) و بیان ویژگى هاى نگارشى آنان از حوصله این نوشتار بیرون است; بنابر این، تنها به معرفى برخى از چهره هاى شاخص این فن و مهم ترین آثار آن ها بسنده مى کنیم:
محمد بن اسحاق
هرچند از سیره نویسان و مغازى نویسانى چون ابان بن عثمان بن عفان و عروة بن زبیر و محمدبن شهاب زهرى (124 ـ 51) (5) در رتبه پیش از ابن اسحاق نام برده مى شود; ولى بزرگ ترین و اصلى ترین مورخ اسلام، که امروزه کتابش ( سیرة الرسول ) در دسترس قرار دارد، محمدبن اسحاق (81 یا 85 ـ 150 یا 151 هـ . ق) است. ابن اسحاق در مدینه پرورش یافت. هرچند مهاجرتش به عراق سبب انتقال دانش سیره از زادگاهش به عراق شد; ولى عمده نقل هاى وى مدنى است. کتاب او سه بخش دارد: آغاز خلقت تا پیدایش نسل عرب و فرزندان اسماعیل تا بعثت رسول اکرم (صلى الله علیه وآله) ; از بعثت تا تشکیل دولت مدینه و مغازى و غزوات پیامبر (صلى الله علیه وآله) ، سقیفه بنى ساعده و... . البته بیش تر مطالب ابن اسحاق از طریق ابن هشام و کتاب مشهور چهار جلدى وى ( سیره ابن هشام) که تهذیب کتاب ابن اسحاق است، در دسترس قرار دارد. ابن هشام در تنقیح کتاب ابن اسحاق، احیاناً به خاطر برخى تعصب ها، در بخش هایى از آن تصرف کرده، به حذف یا افزایش مطالبى دست یازیده است
یعقوبى
احمد بن ابى یعقوب اسحاق بن جعفر بنوهب بنواضح (وفات 284 هـ . ق)، کاتب و به اخبارى شهرت دارد. تاریخ یعقوبى مهم ترین کتاب وى در تاریخ است که مى توان آن را یک دوره تاریخ عمومى دانست. این کتاب شکل تاریخ نگارى و انحصار آن در تاریخ اسلام و سیره نویسى را دگرگون ساخت و رویدادهاى آغاز خلقت تا قرن سوم هجرى را در قلمرو تاریخ جاى داد. تاریخ یعقوبى، مضبوط ترین و دقیق ترین دائرة المعارف گونه فرهنگ اسلامى تا عصر نویسنده است.
طبرى
ابوجعفر محمدبن جریربن یزید طبرى (224 یا 225 ـ 310 هـ . ق) از مورخان نامى دوران اسلامى است. کار عمده او در فقه بود; اما دو اثر او جامع البیان در تفسیر و تاریخ الرسل و الامم و الملوک در تاریخ، شهرت بسزایى برایش به ارمغان آورد. کتاب تاریخ او، تاریخ عمومى است و حوادث آغاز خلقت تا زمان خود وى به تفصیل در آن نوشته شده است. بیش تر پژوهش گران نگاشتن افسانه ها، خرافات و اسرائیلیات را عیب بزرگ این اثر مى شمارند و نقل اخبـار بدون اشاره به درستى و نادرستى آن را در شأن دانشمنـدى چون طبـرى نمى دانند.
ابن خلدون
عبدالرحمن بن خلدون (808 ـ 732 هـ . ق) (4) از اندیش مندان بلند پایه جهان اسلام و پایه گذار فلسفه تاریخ است. او، پس از روى آوردن به کارهاى علمى و مطالعه تاریخ هاى گذشته، نظریه دو لایه بودن تاریخ را ارائه داد. لایه بالایى همان حوادث و رخدادهاى تاریخى است و لایه زیرین، که به نظر وى تا آن زمان مورخان پیشین به آن توجه نکرده بودند، علل و عوامل پشت پرده رخدادهاى تاریخى است.
مورخان معاصر
امروزه اندیش مندان وارسته بسیار در عرصه تاریخ نگارى اسلامى فعالیت مى کنند. بى تردید، بررسى زندگى علمى، شیوه تاریخ نگارى و معرفى آثار همه آنان رساله اى ویژه مى جوید. با آن که آشنایى نسل حاضر با فرهیختگان معاصر این فن بسیار اهمیت دارد، ناگزیر تنها به معرفى چند تن از آنان مى پردازیم:
استاد شهید مرتضى مطهرى(ره)
استاد مطهرى که بیشتر به عنوان فیلسوف تاریخ شناخته شده است نظریه فطرت در حرکت تاریخ را ارائه داد و کتاب هایى چون فلسفه تاریخ ، جامعه و تاریخ ، قیام و انقلاب مهدى از دیدگاه فلسفه تاریخ ، نقدى بر مارکسیسم و... از خویش به یادگار نهاد. شهید مطهرى در این آثار به مباحثى چون فلسفه تاریخ و انواع آن پرداخته و آراى فلاسفه غرب را مورد بررسى قرار داده است. در تاریخ تحلیلى از آثارى چون، سیرى در سیره نبوى ، سیرى در سیره ائمه اطهار (علیهم السلام) ، حماسه حسینى ، خدمات متقابل اسلام و ایران را مى توان یاد کرد
استاد مصباح یزدى
جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن ، نقدى فشرده بر مارکسیسم و پاسدارى از سنگرهاى ایدئولوژیک بخشى از آثار وى به شمار مى آید. ایشان به طرح مباحث مفهومى تاریخ پرداخته و برخى از نظریه ها درباره حرکت تاریخ را مورد بررسى و نقد قرار مى دهد. آیت اللّه مصباح یزدى از فیلسوفان تاریخ به شمار مى آیند.
دکتر سید جعفر شهیدى
کتاب هاى تاریخ تحلیلى اسلام ، قیام حسین (علیه السلام( ، زندگانى فاطمه زهرا و زندگانى على بن الحسین (علیهما السلام) شمارى از آثار اوست. تحلیل تاریخ اسلام بر اساس شکاف میان قبایل و بررسى و تحلیل زندگانى خاندان رسالت را مى توان از ویژگى هاى آثار وى دانست.
معنا و پیشینه شرق شناسى
پژوهش هاى علمى دانشمندان غربى درباره ملل، تمدن، مذاهب، ادبیات و تاریخ مشرق زمین را شرق شناسى مى گویند. البته نباید غربیان را پیش گامان این عرصه دانست. قرن ها پیش از پدیدآمدن تمدن غربى، دانشمندانى چون هرودوت، یعقوبى، مسعودى، ابوریحان بیرونى، ابن بطوطه و از این ها پیش تر فردوسى به مطالعه و بررسى فرهنگ جوامع دیگر پرداخته اند. این دانشمندان بر آن بودند فرهنگ سرزمین هاى دیگر را به هموطنان خود بشناسانند و از این رهگذر در گسترش دانش و فرهنگ گام برداشتندگروهى 1312 م. را سال تولد شرق شناسى در غرب مى دانند و مبتکر آن را «ریمون لول» به شمار مى آورند. «لول» بر این باور بود که براى مطالعه بهتر فرهنگ و معتقدات عرب ها و مسلمانان نخست باید زبان آنان را آموخت و آن گاه به راحتى میان آن ها نفوذ کرد. جمعى پطروس آلفوسى یهودى مسیحى شده را پایه گذار این رشته مى دانند و آغاز آن را زمان فرمانروایى مسلمانان بر اندلس ذکر مى کنند. در اواخر سده نوزدهم، مسأله تربیتِ آموزش یافتگانى که در مسائل شرق تخصص داشته باشند، ضرورى تشخیص داده شد و کرسى درس تربیت اسلام شناس، ایران شناس و... در دانشگاه هاى اروپا رسمیت یافت. رشد نهضت هاى اسلامى در جهان اسلام، به ویژه مصر، تحولات پاکستان، رویدادهاى افغانستان و به ویژه پیروزى امیدبخش انقلاب اسلامى ایران چشم اندازى نوین در برابر اروپا و امریکا گشود و سبب رویکرد جدى و روزافزون آن ها به پژوهش هاى اسلامى شد

خاستگاه خاورشناسى
این که بخشى از این پژوهش ها بر پایه شناخت شرق، به عنوان فرهنگ و جامعه اى دیگر و با هدف روشنگرى و شناخت معارف تاریخى بشر انجام گرفته، امرى انکارناپذیر مى نماید. یگانه دانستن نیاى ساکنان زمین، نیاز انسان ها به شناخت متقابل و فطرى بودن کنجکاوى در انسان منشأ این تلقى به شمار مى رود. سیاست هاى جهان گشایانه، نژادپرستى و قوم گرایى بر تار و پود بسیارى از این تلاش ها و تحقیقات خاورشناسانه سایه افکنده، غبار بدبینى بر بسیارى از این فعالیت ها نشانده است تا آن جا که بسیارى، خاورشناسى را بخشى از استراتژى سیاسى قدرت هاى غربى شمرده، ادعاى دانش و بى طرفى را غیرقابل پذیرش دانسته اند.سیاست هاى استعمارى غربیان سبب شده است تا شرقیان، شرق شناسى را ابزارى براى پایمال کردن میراث فرهنگى، ارزشى و دینى خود به شمار آورند گره خوردن آشکار و پنهان شرق شناسى علمى با اهداف سیاسى تا آن جا پیش رفته است که حتى برخى از شرق شناسان درشمار منتقدان جدى آن قرارگرفته اند. یکى از پژوهش گران مى نویسد:
اگر مستشرقى گفت: ماست سفید است، همیشه جاى این احتمال را در ذهن خود نگاه دارید که یا ماست اصلا سفید نیست، یا اثبات سفیدى ماست مقدمه اى است براى نفى سیاهى از ذغال.
خانم «آن مارى شیمل»، ضمن اشاره به انگیزه هاى استعمارى پژوهش گران انگلیسى و فرانسوى، چنان معتقد است که نگرش هاى شرق شناسان در طول دهه هاى اخیر پیوسته مورد انتقاد قرار گرفته است
یکى از خاورشناسانى که تحقیقات بسیارى درباره تاریخ اسلام انجام داده و سخت مورد نقد و اعتراض حتى غیرمسلمان ها قرار گرفته «هنرى لامنس» است. دانشمند منصف مسیحى جورج جورداق در نقد عالمانه اى از غرضورزى این کشیش بلژیکى اظهار تأسّف کرده و این گونه آثار را خلاف روحیه و روش علمى مى داند تاریخ اسلام دانشگاه کمبریج» یکى از آثار جدید شرق شناسان درباره تاریخ اسلام است که به عنوان دریافتى نوین و به هدف گسترش فهم و ادراک اسلام ارائه شده است. ادوارد سعید ـ پژوهش گر مشهور مسیحى فلسطینى مقیم امریکا ـ درباره این اثر مى نویسد: «... نه تنها کتاب تاریخ اسلام دانشگاه کمبریج، اسلام را به عنوان یک دین، بسیار بد مى فهمد و عرضه مى کند، بلکه هیچ ایده واحدى هم به منزله یک تاریخ از خود ندارد... در صدها صفحه اى که جلد اول این تاریخ را به خود اختصاص داده است، معنا و مفهومى که از اسلام مستفاد مى شود عبارت از یک سلسله جنگ هاى بى پایان، سلطنت ها، مرگ و میرها، ظهور و خوشى ها، آمدنورفتن هاست که بخش عمده آن با یک نواختى هولناکى نوشته شده است بدین ترتیب درباره گره خوردن شرق شناسى با انگیزه هاى استعمارى به امور زیر که ریشه در تاریخ اسلام دارد مى توان اشاره کرد تأویل نصوص اسلامى براساس پیش داورى ها و صدور احکام خودسرانه در مورد آن ها; تحریف عمدى نصوص اسلامى در موارد بسیار و برداشت نادرست در موارد غیر قابل تحریف; ایجاد احساس حقارت در مردم شرق و کوشش در راه شیفتگى مسلمانان به تمدن مصرفى غرب معرفى اسلام به عنوان فراورده ادیان پیشین تلاش در نفى مبانى کلامى و فقهى تشیع و اثبات تأثیرپذیرى آن از آیین زرتشت و منشأ ایرانى دادن به مذهب شیعه ارائه چهره اى دیکتاتور و جنگ جو از پیامبراسلام (صلى الله علیه وآله) ; تقویت عواطف ملى گرایانه و جدایى طلبانه در میان مسلمانان; زشت نمایاندن حجاب، تحقیر زن مسلمان و جایگاه او در ارزش هاى اسلامى; تحریف نظر اسلام درباره شخصیت انسان، مقوله اندیشه، آزادى، اختیار انسان و صدها مسأله دیگر بى تردید برخى از خاورشناسان پژوهش هاى دقیق خود را با خبرگى به فرجام رسانده اند، به گونه اى که حتى آثار مغرضانه نیز اگر به درستى مورد بهره بردارى، ارزیابى و نقد قرار گیرد، نتیجه مطلوب پدید مى آورد.
محیط پیدایش اسلام
ضرورت بحث
اسلام با رخداد عظیم بعثت پیامبرخدا حضرت محمد (صلى الله علیه وآله) متولد شد. با این تولد، تاریخ پرماجراى انسان در بسترى نو، به راه خویش ادامه داد. اختصاص حجم وسیعى از اندیشه و تحقیق دانشمندان به شناخت ماهیت اسلام و آثار این موهبت الهى نشان دهنده اهمیت بسیار این رستاخیز بزرگ در تغییر بنیادین باورهاى جوامع بشرى است.بى تردید ارزیابى کمى و کیفى تحول جوامع پس از بعثت، بدون شناسایى جوامع جاهلى ممکن نیست; زیرا تا باورها، فرهنگ و تمدن، آداب و سنن جوامع کهن شناخته نشود، میزان تاثیر آیین نو آشکار نمى گردد.بر این اساس، بررسى اوضاع جزیرة العرب و دو تمدن بزرگ آن روزگار، ایران و روم ضرورى به نظر مى رسد.
ایران در عصر ساسانیان

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله 23   صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله هیدراتهای کربن و ساکاروز در تغذیه انسان

اختصاصی از فی ژوو دانلود مقاله هیدراتهای کربن و ساکاروز در تغذیه انسان دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

-2- هیدراتهای کربن و ساکاروز در تغذیه انسان
انسانهایی که با کارهای سنگین درگیر نیستند . روزانه به مواد غذایی اساسی و ضروری ذیل نیاز دارند : 10 گرم پروتئین ، 90 گرم چربی و 500 گرم هیدراتهای کربن ، بنابراین ، هیدراتهای کربن ، قسمت اعظم (بیش از 70% ) غذای انسان را تشکیل می دهند .
ارزش حرارتی یک گرم پروتئین 8/4 کیلو کالری ( احتراق ناقص در بدن تا تشکل اوره ) و ارزش حرارتی یک گرم چربی 3/9 کیلو کالری و بالاخره ارزش حرارتی یک گرم هیدرات کربن 4 کیلو کالری می باشد .
بدین توتیب ،‌ ارزش حرارتی هیدراتهای کربن از پروتئین تر و ضمناً از چربیها ، بسیار کمتر است .
با این وصف ، کالری ناشی از هیدراتهای کربن ، بیش از 60% کل کالری روزانه مورد نیاز است را تشکیل می دهد ( پروتئین : 480 کیلو کالری چربی : 837 کیلو کالری ، هیدراتهای کربن : 200 کیلو کالری ، کل : 3317 کیلوکالری ) .
بنابراین هیدراتهای کربن منبع اصلی انرژی بدن انسان است. نشاسته . کربوهیدرات اصلی جیره غذایی انسان ( در غلات ، سیب زمبنی و غیره ) و با بزاق دهان و آنزیمهای معده قبل از جذب ، هیدرولیز می شود . این پروی چندی طول می کشد . کربوهیدراتهای محلول ، شامل ساکاروز ، یعنی قند معمولی ، خیلی سریعتر از نشاسته هضم و جذب می شوند . چون قند در عین خوشمزه وش یرین است : انسانها با کمال اشتیاق قند را جایگزین قسمتی از مواد غذایی نشاسته ای می نمایند . قند ، به عنوان یک ماده غذایی ذخیره شدنی شدنی ( بصورت چربی ) و قابل پس گرفتن از ذخیره برای تولید انرژی در آمده است . ( هنگام راهپیمایی ، ورزش ، برای کارهای سنگین کارگر ، برای بیماران و اشخاصی که دوره نقاهت را می گذرانند ) . ساکاروز از سایر قندها به استثنای فروکتوز که خود کمی شیرین تر از سایر قندهاست شیرینتر است و چنانچه شیرینی ساکاروز 10 باشد و فروکتوز و گلوکوز نسبی که با درجه حرارت آزمایش بستگی دارندبه شرح زیر بیان می گردد :
درجه حرارت به سانتی گراد - فروکوز
- گلوکوز
18 128 58
40 100 56
60 79 33
گرچه فروکوز قدری شیرین تر از ساکاروز می باشد ، لیکن تهیه آنچه پیچیده است و چون کریستالهای آن جاذب الرطوبه بوده ، رطوبت هوا را سریعاً جذب و ب سهولت به مایع تبدیل می گردد .انبار کردن آن نیز مشکل است . ساکاروز به علت ارزش به علت ارزش غذایی قابل توجه و خاصیت قابل توجه و خاصیت قابلیت جذب آسان و همچنین خواص فیزیکی لان مهمترین ماده غذایی اجتناب مرسوم شده است . معذلک ، بعلت ارزش غذایی قابل توجه و سرعت جذب آن ، تنها کربوهیدرات مواد غذایی نمی تواند باشد . نشاسته کندتر هضم می شود و گلوکز مورد نیاز خون را یکنواخت تر تأمین می نماید . از طرف دیگر ، چنانچه مقادیر خیلی زیاد ساکاروز مصرف شود .
خود بیش از حد گلوکز انباشته شده و تبدیل به چربی گردیده در بدن به صورت لایه چربی در می اید . بنابراین اگر چه به علت این است که بجای قسمتی از مواد نشاسته ای غذای روزانه ، قند مصرف شود ، ولی مصرف ساکاروز نباید از 25% کربوهیدرات تجاوز کند . یعنی نباید از 125 گرم در روز بیشتر مصرف گردد .

2-2 مشخصات گیاه شناسی ، موطن اصلی – بیولوژی چغندر قند
چغندر بنام علمی بتاوولگاریس گیاهی از خانواده پنجه غازیان است که مانند غازیاغی و اسفناج و سایر گیاهان مقاوم در مناطق کم باران و در اراضی شود رشدو نمو می نماید . در قدیم الایام چغندر برای تغذیه از برگ آن مورد مصرف بود . زراعت نوعی از چغندر که برای مصرف ریشه در منطقه نفوذ خلفای عرب معمول بوده و در دوره جنگ های صلیبی به اروپا آورده شد و در قرون نهم و دهم از بیزانس به کیف در مدرسه برده شد . به روسی آن را سولکل که از لغت یونانی سولکا مشتق شده است و به لاتین آن را بتا می گویند .
اسی پوف در روسیه و آکارد در آلمان سعی خود را در پیدا کردن و انتخاب نژاد مناسبی از چغندر برای ساخت شکر متمرکز نموده و ده نوع مختلف آن را تحت آزمایش و تحقیق قرار داده اند . چغندر سفید سلیزی به شکل مخروطی و دارای پوست و گوشت سفید را پرقندترین چغندر دانسته و انواع دیگر به رنگهای قرمز و زرد را برای قند گیری نا مناسب تشخیص داده اند . با این حال چغندر سفید سیلیزی نیز فقط دارای 7-10 درصد قند بوده که با اصلاح نژاد به تدریجمحتوای قند آن به 17-20 درصد افزایش داده شده است .
چغندر گیاهی دو ساله است که در طول سال اول فقط ریشه و برگهای آن بدون ایجاد بذر نمو می کنند و در سالدوم برگها از ریشه زمستانی تغذیه کرده و رشد می کنند و دم گلها بطول تغریبی 5/1 تا 2 متر روئیده و به گل می نشینند فقط از ریشه ها حاصله از رشد گیاه در سال اول برای قند سازی صنعتی استفاده می شود .
بذر چغندر قند در داخل ساچمه بذر به قطر 3 تا 4 میلیمتر به وزن حدود 03/0 گرم رشد می کند . ساچمه ها از یک غشا چوب پنبه ای پوشیده شده اند و در داخل هر ساچمه 2 تا 3 ( یا بیشتر ) دانه بذر قرار دارد . دانه های بذر بسیار کوچک و به طول تقریبی 2 میلیمتر و به وزن 2 تا 3 گرم و پوسته بذر به رنگ قهوه ای به متمایل به قرمز است . بزرگترین قسمت بذر چنین است که در آن ریشه پیپو کوتیل و همچنین اپی کوتیل مرسیستم و دو عدد تخمک به نام کوتی ارون دیده می شود .
دانه بذر مواد غذایی ( نشاسته و پروتئین ) برای پرورش گیاه می باشد و به دلیل کوچکی ابعاد و محدودیت منابع غذایی آن بطور سطحی ( به عمق 3 تا 4 سانتی متر ) در زمین کاشته شود . به رطوبت خاک است . دانه های بذر به میزان 150 تا 170 درصد از وزن خود آب جذب می کنند و غشا چوب پنبه ای و نرم آن احتمالاً رطوبت لازم از برای بذر را ذخیره و تنظیم می نماید و بذرها در مدت 8 روز در حرارت معمولی 8 تا 9 درجه سانتی گراد جوانه می زنند و سپس 10 تا 14 روز پس از کشت، جوانه ها ظاهر می شوند یعنی ابتدا چنگالهای لپه ای یا کوتی ارون ها و سپس برگهای حقیقی یعنی اپی کوتیل ها بیرون می آیند ( جفت اول – جفت دوم الی آخر ) .وقتیکه جفت دوم برگ ظاهر شد ، ریشه چقندر قطور می شود و به تدریج تا حد یه ریشه بزرگ که دارای مواد غذایی ذخیره برای رشد گیاه در سال دوم است نمو می نماید . )
شکل ریشه روگی است و شیارهایی در دو طرفمخروط دارد که مسیرحلزونی اطراف دوک را احاطه کرده اند و به تارها و به تارها یا موهای ریزی ختم می شوند که روی آنها را پوشانده است و گیاه به وسیلة آن رطوبت و مواد غذایی شامل املاح و ترکیبات از ته از خاک جذب می کنند . این تارها در عرض و عمق رشد می کنند و گاهی اوقات خود را به عمق 5/2 متری خاک می رسانند و بدین ترتیب است که چغندر قند بطور قابل ملاحظه ای در مقابل بی آبی مقاوم می گردد . محصول املاح از طریق آوندهای دیگر به ریشه بر می گردد . آوندهای خشبی را بصورت حلقه هایی در مقطع عرضی ریشه به وضوح می توان دید . این حلقه ها در حدود 10 تا 12 عدد است و هر چه تعداد یا تراکمحلقه ها بیشتر باشد قند موجود در چغندر بیشتر است . حلقه های نزدیک به مرکز از لحاظ عمر قدیمی تر و حلقه های محیطی جوانتر می باشند .
ریشه دارای تعداد زیادی سلولهای میکروسکوپی است که بافتهای مختلف را تشکیل می دهند . در محیط خارجی مقطع عرضی ریشه پوست ریشه قرار دارد از سلولهای ضخیم چوب پنبه ای تشکیل شده است و در مقابل آب غیر قابل نفوذ است .
از محیط بیرونی به طرف مرکز مقطع عرضی قشرهای زیر قرار دارند :
بافت لیفی ، بافت خشبی ، و بافت پارانشیمی مرکب از سلولهای مدور غیر طویل که قسمت اعظم شیره قند در حفره های آن بنام واکوال ذخیره شده است . بعد از بافت پارانشیم سلولهای طویل آوندهای و اسکولر و الیاف فیبری قرار دارند و موجب سختی ریشه می گردند .

3-2 عوامل مؤثر برلر کیفیت
مقدمه – هدف کارخانه های قند در جهان تولید شکر خالص با نازلترین قیمت از چغندرهای خریداری شده است که سهم بالایی در هزینه کارخانه های قند دارند . اگر چه کارآیی فرایند تا حد زیادی به ظرفیت و به تأسیسات کارخانه و روشهای مورد استفاده بستگی دارد لیکنیکی از مؤثرترین پارامترها در فرآیند تولید شکر ، کیفیت ماده اولیه یعنی چغندر قند است . در بعضی از کشورها برداشت و نگهداری چغندرها در مزرعهرا کازخانه ها انجام می دهند و اما در مناطقی که این عملیات توسط تولید کنندگان انجام می شود ، همواره اولین مرحله فرایند تولید عملیات مکانیکی ونگهداری است .
پس از شستن ریشه ها با آب آنها را بصورت ریشه های باریکه خلال نامیده می شود در می آورند . از خلال با استفاده از آب داغ در دستگاه دیفوزیون عمل عصاره گیری انجام می شود . نتیجة کار تولید شربتی سیاه و تیره رنگ به نام شربت خام است که با اضافه کردن شیر آهک و گاز کربنیک در دو مرحله آنرا تصفیه کرده و تبدیل به شربت اشباع دو ( شربت رقیق ) می نمایند . در بعضی مواقع به منظور جلوگیری از واکنش های تولید رنگ در ادامه کار سعنی قسمت تبخیر یا اواپرسیون شربت صاف شده یا رقیق را سولفید کرده و یابه همان صورتبه مرحله بعدی می فرستند . شربت رقیق 12 تا 17% مواد غیر محلول در آب دارد که پس از عبور از اواپرسیون تبدیل به شربتغلیظ با مواد غیر محلول در آب با بیش از 60% می شود . از این شربتدر خلاء کریستال شکر بدست می اید . در این مرحله بین دو تا چهار نوع شکر تولید می شود . معمولاً از دومین محصول به بعد شکر به اندازة کافی خالص نیشت و چون قابل فروش نمی باشد لذا مجدداً به خط تولید برگردانده می وشد . غالباً برای حل کردن آنها از شربت غلیظ استفاده می کنند .
شربتحاضل از درجه خلوص بالاتر برخوردار بودهو درنهایت تبدیلبه شکر پخت یکبا درجه خلوص بالا ( 6/99> ) می شود . این شکر پس از خشک شدن به بازار عرضه می گردد . شیره ای که از آخرینپخت بدست می آید ملاس نامیده می شود . تولید شکر از ملاس از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست . ملاس را غالباً با تفاله چغندر قند ( مواد غیرمحلول در آب چغندر قند که از دیفوزیون خارج می شود ) مخلوط کرده و پس از خشک کردن به عنوان خوراک دام به فروش می رساند . از ملاس می توان بصورت خوراک دامو یا به عنوان ماده اولیه برای صنایعتخمیری استفاده کرد .
4-2 مروری بر تاریخچه کیفیت فنی چقندر قند
برای درک رابطه بین کیفیت ریشه و کارایی فرایند شناخت ترکیبات شیمیایی ریشه چغندر قند وشربت خام ضروری است . این امر در گذشته اولین هدف آزمایشگاهی ، بررسی آزمایشگاههای کارخانه قند بوده است . در سال 1960 کمیسیون بین المللی صفت قند در گردهم ایی خود ارزش غذایی چغندر قند را به عنوان شاخص ترین موضوع انتخاب نمود . فرهارت والدفیلد ( 1962) از خلاصه مذارکرات سه نتیجة مهم زیر را اعلام کردند ( رباتیم با کسب مجوز از واولدفیلد و مؤسسه انتشاراتی علمی الس ویر آمستردام ) :
1- مهمترین فاکتورهایی که مبین کیفیت تکنولوژی چغندر قند می باشد و روی میزان شکر سفید قابل استحصالو قند در ملاس اثر می گذارندمورد بررسی و مطالعه بیشتر قرار گیرند .
2- با استفاده از اطلاعات کنونی می توان با مخلوط کردن دقیق سدیمو پتاسیمرابطه بین خاکستر و ملاس تولیدی را تعیین کرد . به علت سهولت و سرعت عمل در اجرای این تجزیه ها می تواهن یک فاکتور را تعیین و در محایبه پرداخت بهای چچغندر در نظر گرفت .
3- تعدادی از شرکت کنندگانعقیده داشتند که نه خاکستر و نه سدیم به تنهایی برای پیش گویی دقیق میزان ملاس کافی نیست بلکهبرای تعیین دقیق میزان ملاس بایسستی میزان کل مواد غیر قندی ترکیبات از ته ( مخصوصاً اسیدهای آمینه ) و یا قلیایی را به حساب اورد .
از آن تاریخ بیش از سی یال می گذرد و امروزه ثابت شده که نتیجه گیری های آن زمان صحیح بوده است . به منظور ارزیابی سهم مواد غیر قندی در ضایعات بالقوه قنتدی در ملاس بایستی اثر اسیدهای امینه و همچنین سدیمو پتاسیم در محاسبات ملحوظ گردد .
اخیراً پولاخ (1989) گزارش داده است که در اتریش میزان اسیدهای آمینه در حد بسیار کمی کاهش یافته است که برای تعیین میزان ملاس بالقوه سدیم و پتاسیم کافی است. بنابراین ممکن است سومین نتیجه گیری فرهارت واولدفیلد در حقیقت به میزان اسیدهای آمینه بستگی پیدا می کند که در آن زمان به اندازه کافی پایین بوده اند . نهایتاً چنین نتیجه می گیریم که تمام محاسبات انجام شده در مورد پیش بینی میزان بالقوه شکر در ملاس قبل از 1991 در بهترین شرایط نیمه کیفی بوده است . در سال 1991 پولاخ و همکاران طرح جدیدی برای محاسبه شکر ملاس ارائه کردن که در یان طرح به فرمول همبستگی با تأکید بر اهمیت اسیدهای آمینه و در نتیجه به تأثیر سهم قند انورت نیاز است . البته باید خاطر نشان کرد که دقت فرمول آنها تا کنون به طور جامع مورد بررسی قرار نگرفته است . در سال 1960 از موارد بحث در گردهمایی کمیسیون بین المللی صفت قند تأثیرخواص فیزیکی چفندر اولوف ) و نقش بی رنگ کردن شربت در بهبود کریستالی زاسیون (1977) علاوه بر ترکیب شیمیایی روی اهمیت خواص فیزیکی و یا مکانیکی نسوج چقندر قند نیر تأکید داشت . با توجه به رنگ زدایی ( یا رقیق تررنگ شربتو شکر سفید ) شکر خالص بایستی از استاندارد خیلی دقیقی در رابطه با انعکاس سفیدی و رنگ محلول پیروی کند ( ماوخ و فرهودی 80-1979 ) . ترکیبات چغندر قند گرایش زیادی به رنگ دارند مثل قند انورت شکر با کارایی فرایند مقابله می کنند .
اولاً به علت رنگ نبایستی ناخالص ها در محلول باشند . ثانیاً مواد رنگین مطمئناً همگی ملاس زا می باشند( آنها ساکاروز را در محلولنگه می دارند بطوریکه در نهایت در ملاس باقی می ماند پری 1962) مؤسسه بین المللی تحقیقات چقندر قند در رابطه با ارزش تکنولوژیکی چغندر قند نقش مهمی را ایفا کرده است ( دو ویلر 1982 ) . مؤسسه مذکور در سال1971 گروه مطالعاتی کیفیت وسیلورا تشکیل داد و امکاناتی برای تبادل نظر در سطح بین المللی بین متخصصین کلیه شاخص های علوم فراهم نمود . در جلسه مقدماتی موضوع ازت و چغندر قند(1983 ‌) با عنوان اثر ترکیبات ازتی روی فرایند صفتی چغندر قند مورد بحث و بررسی قرار گرفت .

5-2 تصور کلی از کیفیت خوب چغندر قند
کیفیت چغندر قند تنها یک صفت نیست که بتوا با استفاده از ارزشهای عددی به شکل کیفی ارائه نمود بلکه به صورت ترکیبی از تمام حالات فیزیکی و شیمیایی ریشه چغندر قند که روی فرایند تولید و یا محصول شکر و یا محصولات جنسی اثر می گذارد می باشد . حالت مطلوب آن است که چغندر درصد قند بالایی داشته باشد اما درصد قند به طور کامل میزان یا مقیاس کیفیت چغندر قند نمی باشد . بنابراین با توجه به اینکه شکر قابل استحصالبه مواد غیر قندی مهم بستگی دارد باید میزان ناخالصی ها را نیز در نظر گفت .
( در بندهای 1 تا 3 فرهارت واولدفیلد 1962 ذکر گردیده است ) .
به منظور تعیین میزان شکر سفید قابل استعمال در آزمایشگاههای چغندر قند ( عیار سنج ) بر مبنای سدیمو پتاسیم و از تمامی امینه فرمولهای متعددی به کار گرفته شده است ( استهمن و همکاری 1984 ) .این فرمولها که بعضی از آنها بعداً مورد بررسی قرار خواهد گرفت فقط به عنوان شاخص شکر قابل استحصال می توانند مورد استفاده قرار گیرند : برای تشخیص بهتر توان شکر قابل استحصال ( کیفیت شیمیایی واقعی چغندر قند ) لازم است که فرایند تولید در کارخانه و اندازه گیری درجه خلوص شربت و همچنین میزان مواد قندی ویژه هم زمان تعیین و مورد استفاده قرار گیرد .
نسبت قند به درصد مواد جامد را درجه خلوص می نامند . در مثال زیر همواره ضریب ملاس زایی مواد غیر قندی برایر 5/1 است ( یعنی 5/1 قسمت شکر توسط یک قسمت مواد غیر قندی در ملاس نگهداری می شود ) . کاهش درجه خلوص شربت غلیظ از 94% به 92% با درجه خلوص ملاس 60% باعث می شودکه ضایعات قندی ملاس از 6/9% به 13% افزایش یابد :
100 کیلو گرم ماده خشک شربت غلیظ 100 کیلوگرم ماده خشک شربت غلیظ
با درجه خلوص 94% برابر است با 92 کیلوگرم شکر
برابر با 94 کیلوگرم شکر +8 کیلوگرم غیر قندی
+6 کیلو گرم غیر قندی 8 کسلو گرم غیر قندر در ملاس با درجه خلوص
6 کیلوگرم غیر قندی در ملاس با درجه خلوص 60% برابر است با 12 کیلوگرم شکر
60% برابر با 9 کیلوگرم شکر

قلیائی مؤثر که مبین قلیایی باقیمانده در شربت بعد از تصفیه می باشد برای ظرفیت تامپونی شربت جذب اکسیددو کربنو همچنین جذب کلسیم در کربونا تا سیون دوم بسیاری مهم است . به طور قطع شربتاز مرحله شربترقیق به بعد نبایستی کمتر از 7 باشد در غیر این صورن انورسیوناسیدی رخ خواهد داد و ساکاروز تبدیل به قند انورت ( گلوکز + فروکتوز ) می شود . ارزسون واسمه (1963) قلیایی مؤثری را با توجه به پارامترهای ناخالص با استفاده از فزمول زیر تعیین کرده اند :
8/6- 58/0 : قلیایی مؤثر
طبق تحقیقاتی آنها قلیایی مؤثر در دانمارک در وارتیه های مختلف بسیار گسترده و رقمی بین 3/0 تا 7/13 داشته است .
تکنولوژیستهای قند سازی به این مسئله اقرار دارند که اگر قند انورت در فرآیند تولید در نهایت تبدیل به 3 میلی اکی والنست اسید درصد گرم شکر بشود قلیایی نهایی 7/13 مطلوب است ولی اگر قلیایی 3/0 باشد کافی نیست و در نتیجه نمک های آهکی افزایش یافته و شربت بعد از کربوناتاسیون حداقل بوفری یا تامپونی را خواهد داشت .
قند انورت به عنوان یکی از پارامترهای کیفیت معرفی می گردید . الیکار و.و همکاران ( 1980)سهمقند انورت را در فرمولشان برای تعیین قند قابل استحصال در چغندرهای ترکیه مورد استفاده قرار داده اند . از طرف دیگر ( دو دیلر 1988 ) سهم گلوکوز را در فرمول جدیدش برای تعیین قند ملاس در وارتیه های چغندرهای فرانسوی منظور نموده است . علاوه بر این پولاخ برای تعییم قند ملاس در چغندرهایی که مبتلا به مرض ریزومانیا بودند فرمولی تهیه نموده و خاطر نشان کرد سهم قند انورت مربوط به این چنبن چغندرها بوده و احتمالاً ممکن است تمام چغندرها را نیز شامل شود. معهذا در فرایند تولید میزان قند انورت در چغندرهای سالم بین 3/0 تا 6/0 گرم درصد گرم شکر می باشد . در صورتیکه این مقدار از 1 گرم درصد گرم شکر تجاوز نماید در آن صورت چغندها فاسد شده اند .
طوقه خاک و گل و خاشاک که چغندر را همراهی می کنند برای فرایند تولید زیان آور می باشند . کیفیت فیزیکی و ظاهر ی چغندر مارک چغندر ( موادی هستند که در آب غیر محلول می باشند و پس از عصاره گیری شکر باقی می مانند ) و بعضی از مواد غیر قندی ( دکستران لوان رافینوز و بتائین ) و مهمترین ناخالصیها ( سدیم پتاسیم ازت مضره وقند انورت ) که بیش از سی سال است که کمتر از درصد قند چغندر مورد بحث بررسی قرار گرفته اند و با توجه به کیفیت و مواد محیطی لازم استاطلاعات بلیشتری درباره پارامترهاتی تعییم کیفیت در آینده بدست آید . اهمیت آنزیمهای چغندر ( انورتاز ، آنزیم پکتولی تیک و پولی فنل اکسید از ) و کمپلکس های شیمیایی تولید رنگ هم می بایستمورد رسیدگی قرار گیرند .

6-2 تشخیص رسیدگی چغندر قند
چغندر قند جز آن دسته از محصولات کشاورزی است که کیفیتش رقیقاً قابل اندازه گیری می باشد . تعیین بهترین زمان برداشت چغندر در استحصال شکر سفیدفراوانی داشته و هزینه های تولید را در کارخانه کاهش می دهد . بطور کلی رسیدگی کامل در چغندر وجود نداشت بلکه همیشه در چغندر رسیدگی تکنولوژی مد نظر می باشد .
زمان رسیدن چغندر تابع عوامل زیادی است که مهمترین آنها نوع بذر ، طول زمان برداشت ، درجه حرارت و میزان مصرف کودهای شیمیایی مخصوصاً ازته عملیات داشت می باشد . باستثنای خوزستان که کشت چغندر بصورت زمستانه صورت می گردد .بقیه نقاط کشورمان با توجه به تاریخ کاشت و عوامل موثر دیگر زمان رسیدگی صنعتی چغندر قند و افایش وزن ادامه خواهد داد . علائم ظاهری رسیدن چغندر قند با زرد شدن برگهای مسن کند شدن ریشه برگهای جوان داخل بوته و بطور کلی بطئی شدن رشد اندامهای هوایی نمایان می شد . رسیدگی چغندر در آزمایشگاهبا تعیین نسبت درصد ساکاروز به درجهمواد جامد محلول در آب بوجود در ریشه تشخیص داده می شود این فاکتور درجه خلوص شیره خام پاکاسیون نام دارد .
مصرفبیش از اندازه کودهای ازته باعتث تأخیرو مصرف کورهای منفره باعث تسریع در رسیدن چغندر می شود . چغندر قند دو دوره رشد دارد .این دو دوره چندان قابل تفکیک از یکدیگر نمی باشند . مرحله از شروع جوانه زدن تا حجم شدن ریشه و مرحلة دوم رشد ریشه و ذخیره سازی قند تا مرحله برداشت . در مرحله اول چغندر قند به هوای معتدل نیاز داشته تا رشد اندامهای هوایی اش تکمیل گردد . در این دوره شرایط آب و هوایی ثابت بوده و مواد غذایی به مقدار کافی در اختیار بوته قرار گرفته است .

بهمین دلیل رشد اندامهای هوایی سریع بوده و در نتیجه قسمت اعظم قند تولید شده در برگشهایی که رشدشان تکمیل شده است صرف رشد و نحو برگهای جدید می گردد . در این حالن چنانچه قندی اضافه بر نیاز از رشد اندامهای هوایی باشد دو ریشه ذخیره می گردد .در مرحله دوم چغندر قند به روزهای نسبتاً گرم و آفتابی و شبهای خنک نیاز داشته تا فرصت کافی برای ذخیره سازی قند پیدا نماید . چنانچه اختلاف درجه حرارت شب و روز کم باشد بعلت شدت تنفس در شبهای گرم و نیاز به صرف انرژی اضافی قسمت اعظم قند تولید شده در روز مصرف شده و در نتیجهذخیره سازی قند کاهش می یابد . عمل قند سازی چغندر ده برابر تنفس است .کوتاه کردن هر کدام از این دوره ها بعلت تداخل مراحلفوق باعث کاهش وزن ریشه و ذخیره سازی مقدار قند می گردد . افزایش وزن اندامهای هوایی در اواسط فصل ، آهنگ ملایمتری پیدا کرده و به مرور که به اواخر میرسدبه حد ثابتی رسیده و این پدیده تا مدتی ثابت می ماند. در این حالت وزن ریشه افزایش داشته و میزان قند ذخیره شده بالاخواهد رفت . غده چغندر قند مخزنی جهت ذخیره اضافه بر نیاز گیاه عمل می نماید . عمل ذخیره از شروع تشکیلغده صورت می گیرد . افزایش وزن ریشه و ثابت ماندن وزن ادامهای هوایی در اثر خنک شدنهوا و کاهش میزان ازت موجود در خاک توأماً انجام گرفته و رسیدن تکنولوژی چغندر در تسریع می نماید . زمان برداشت تا هنگامیکه ازت موجود در چغندر به حداقل برسد باید به تأخیر بیفتد .
هر چه تراکمگیاهی زیادتر باشد درصد ازتسرانهموجود در ریشه ها به این علت که عزت قابل دسترس سریعتر تمام می شد کمتر خواهد بود . پایین بودن درجه حرارت و افزایش کودهای ازته به تنهایی و یا توأماً رسیدگی چغندر را به تأخیرخواهد انداخت. میزان ساعات آفتابی و تفاوت زیاد چغندر دارند . همزمان با افزایش وزن ریشه و ذخیره سازی قند مقدار ازت ، سدیم و پتاسیم موجود در ریشه تا زمان رسیدن چغندر رو به کاهش می گمارد .
7-2 برداشت چغندر قند
از آنجا که چغندر گیاه دو سالهایست مادام شرایط آب و هوایی اجازه بدهد در سال اول به رشد و قند سازی ادامه خواهد داد . ولی برنامه تحویل چغندر توسط کارخانجات قند که با توجه به شرایط آب و هوایی وضعیت راههای ارتباطی و امکانات کارخانه تدوین می گردد باعث خواهد شد تا چغندر کاران بخاطر حفظ منافعشان نسبت به برداشت محصولشان اقدام نمایند . چنانچه رطوبت موجود در خاک قبل شروع برداشت بقدری کم باشد که خارج کردن ریشه ها با اشکال مواجه گردد چند روز قبل از برداشت اقدام به آبیاری مزرعه می نمایند . فاصله بین آخرین آبیاری با توجه به جنس خاک و درجهحرارت محیط متغیر می باشد . در زراعتهای سنتی برداشت بالاجبار با بیلهای مخصوص و نیروی کارکر انجام می گیرد . در نتیجه هزینة زیادر در بر خواهد داشت .از طرفی به علت سردد شدن هوا و کوتاه شدن طول روز در برداشتهای اواخر پاییز بازدهی نیروی انسانی کاهش یافته و هزینة برداشت را افزایش خواهد داد . در شرایط عادی یک نفر کارگر با نیروی متوسط در 8 ساعت کار بین600 تا 800 متر مربع چغندر از زمین خارج خواهد کرد . در زراعتهای ردیفی این کار را با چغندر کن های یک یا دو ردیف انجام می دهند . ( لیفتر )
یک دستگاه چغندر کن دو ردیفه در طول 8 ساعت کار در سطح توسط قار خواهد بود حدود 5/3 هکتار ریشه را از زمین خارج کند . تنظیم فاصله تیغه های چغندر کن مهم بوده و چنانچه این کار به درستی انجام نشود ، الب ریشه ها در حین برداشت صدمه خواهد دید . در اراضی سنگین به سهولت در انجام برداشت در مواقعی که قدرت تراکتورهای ردیفکار کم باشد توصیه می شود به صورت تک خط انجام شود . در مزارعیکه رشد اندامهای هوایی چغندر زیاد است به منظور جلوگیری از تراکم و جمع شدن ریشه در فاصله بین تیغه و چرخهای عقب تراکتور و خط برداشت شده را یک در میان انتخاب کرده و تیغه ها را به این منظور تنظیم می نماید . در مواقعیکه چغندر کن در دسترس نباشد بالاجبار می توان از گاو آهنهای تراکتوری جهت کندن چغندر استفاده کرد . در این صورت می باید خاک برگردان خیش ها را حذف و سعی کرد تا دقیقاً چرخهای تراکتور بین خطوط چغندر حرکت نماید . ( در فاصله خطوط در این موقع می باید 60 سانتی متر باشد ) در زراعتهای ردیفی می توان از کمباینهای برداشت چغندر که انواع و اقسام آنها سالهاست در نقاط مختلف کشور خصوصاً خوزستانو خرایان مورد استفاده قرار گرفته بهره گرفت . کمباین های برداشت چغندر بسته به نوع شان عملیات سر زدن خارج کردن ریشه ها از داخل خاک ، ردیف کردن ریشه ها ، جمع کردن و بارگیری را توأماً یا جداگانه انجام می دهند .بدلیل افزایش دستمزد کارگران کشاورزی و محدودیت زمان در واحدهای بزرگ اجباراً می باید ماشینی انجام بگیرد . یک کارگر 8 ساعت کار با وسائل دستی بطور متوسط قادر خواهد بود یک تن چغندر را زا زممین کنده سرزنی و بارگیری نماید . در حالیکه بعضی از انواع کمباین ها قادر خواهد بوددر همین مدت 8 هکتار را برداشت نماید . استفاده از کمباین های برداشت چغندر نیاز به اراضی کاملاً مسطح و کشتدقیق و تنظیم داشته در غیر این صورت ضایعات در زمان برداشت افزایش خواهد یافت . در هر صورت برداشت با کمباینباعث خواهد شد تاریشه ها اغلب صدمهدیده و قسمتی از دمبرگ و طوقه همراه ریشه ها به کارخانه جمل گردد . چغندرهایی که با کمباین برداشت شده اند بدلایل ذکر شدهخاصیتسیلوپذیری کمتری دارند یکی دیگر از مشکلات استفاده از کمباین های برداشت چغندر تأمین لوازم یدکی پر مصرف آنها بوده که امکان استفاده اط آنها را برای زارعین مشکلمی نماید .
ضرورت گادرو بودنمزرعهدر زمان برداشت و تنظیم زمان آخرینآبیاری مزرعه قبل از برداشت اهمیت داشته چه در غیر اینصورت علاوه بر تلفات بیش از حد . جا ماندن قسمتاعظم ریشه ها باعث وارد آمدن خسارات به ادوات برداشت خواهد شد .
از آنجا کهع عمدتاً از کمباین های مجزا در امر برداشت چغندر استفاده می شود تنظیم سرزنی و چغندر کنی با بارگیری محل محصول از اهمیت فراوانی برخوردار است . چنانچه فاصله سرزدن وکندن چغندر طولانی شود فرصت رشد مجدد به برگها داده شده تعدادی از ذخیره چغندر تلف می گردد. به منظور جلوگیری از تلفات ریشه در همین برگ زنی خصوصاً در مزارعیکهقسمت اعظم طوقه بالاتر از سطح خاک قرار گرفته اند توصیه می شود عمل برگ زنی در دو مرحله انجام می شود . در مرحله اول اندامهای چغندر تا 5 الی 100 سانتی متر و دمبرگ قطع و در مرحله دوم با استفاده از لاستیک های پاک کننده سوزن باقیمانده اندام هوایی قطع و فرصت استفاده از طوقه زن فراهم گردد .

8-2 حذف برگ و طوقه
طوقه چغندر عبارتست از حد فصل بین برگ و ریشه . طوقه از نظر مواد ناخالص بیشترین و از نظر قند کمتذینمقدار را در ریشه دارد . مقدار طوقه بسته به نو و عمق خاک زراعتی بین 15-10 درصد حجم کل ریشه را تشکیل می دهد .طوقه از نظرتنفس بعد از برداشت فعال ترین سمت ریشه محسوب می شود . حذف برگو دمبرگ و قسمتی از طوقه در چغندر امری اجباری بوده و وجود آنها همراه با ریشه در مسیر عامل فساد و در کاخانه باعث افزایش ضایعات می گردد . عمل حذف برگ و طوقه را در چغندر سرزنی می گویند . در عمل سرزنی منظور حذف تمام طوقه چقندر نبوده چه طوقه مقداری قند دارد که قطع آن باعث کاهش عملکرد و حذف مقداری قند خواهد شد . حذف برگو قسمتی از طوقه در برداشت با استفاده از چغندر کن های ایرانی توس کارگر و در برداشت با کمباین توسط سرزن و طوقه زنانجام می گیرد . حذفبیش از حدطوقه در چغندر باعث ایجاد سطح بیشتر با محیط خارج گردیده و تنفس تشدید شده و ضایعات قندی و وزنی افزایش می یابد . چون همراهبودن برگ بعد از برداشتباعث کاهش سریعتر قند و وزن ریشه شده توصیه می گردد به محض خارج شدن ریشه از داخل خاک ، برگها از محل طوقه مقطع گردد .هنگام حذف برگ می باید سعی شود سطح زخمی ریشه کمتر باشد تا شرایط نفوذ قارچها ، باکتریها ، مخمرها به حداقل برسد . استفاده از کارد یا چاقوی ضخیم باعث انهدام بافتهای سطحی و عمقی محل بریدگی شده و محیط مناسبی برای ریشه قارچ ها فراهم می شود . در صورتیکه به وسیله قطع طوقه تینر باشد فقط سلولهای سطحی صدمه دیده و سرعت توسط ریشه ترسیم می شوند . جوانه های سبز خوابیده که در موقع سوزنی کاملاً قطع نشده اند .
در صورتیکه مدت زیادی در سیو نگهداری می شوند مجدداً سبزشده و باعث افزایش قند انورت می گردد .

9-2 پلاسیدگی چغندر بعد از بردشت
قطع آبیاری ، خشکی هوا و بالا بودن درجه حرارت قبل از برداشت باعث می شود تا ریشه چغندر حالت شادابی و شکنندگی خود را از دستداده و پلاسیده گردد . به علت پلاسیدگی ، سلولهای سطحی چغندر رطوبت خود را تا 50 درصد از دست داده و مقاومتشان در مقابل عوامل نا مساعد کاهش می یابد . چنانچه مقدار آب از دست رفته به پانزده درصد متوسط آب در ریشه برسد بهره برداری از آن با مشکل مواجه شده و ضایعات قندی در کارخانه افزایش خواهد یافت . چونسرعت از دست دادن آب در چغندر برداشت شده بیشتر از تلفات ساکاروز است ظاهراً چنین بنظر می رسد که چغندر در اثر پلاسیده شدن مقدار قندش افزایش یافته است .
در سیلو تهویهتوده های چغندر پلاسیده شده به دلسل در هم شدن ریشه ها مشکل شده و همین امر باعث بالا رفتن درجه حرارت و در نتیجه افزایش ضایعات زونی و ساکاروز می گردد .
بطور خلاصه پلاسیده شدن چغندر قند قبل از سیلوکردن فساد را تشدید نموده و ازت آمونیاکی را افزایش می دهد . تهیه خلال مناسبو استخراج قند از خلال بدست آمده از چغندرهای پوسیده مشکل بوده به عبارت دیگر پوسیدگی چغندر ضریب دفوزیون ساکاروز را ددر بافتها کاهش می دهد .
مقاومت چغندر در مقابل برشی در اثر سیلو کردن کم می شود .توصیه می شود به محض فراهم شدن شرایط گادرو در مزرعه اقدام به برداشت شده و بلافاصله پس از خروج ریشه ها از خاک ، فسمتهای هوایی آن قطع و در کوتاهترین مدت جهت تحویل به کارخانهحمل می گردد . چنانچه برداشت همزمان با تحویل چغندر در کارخانه نباشد می باید بلافاصله پس از حذف برگ ، ریشه ها جمع آوری و کپه گردیده و با ایجاد پوشش نازکی از کلش و باقیمانده های گیاهی از تابش مستقیم آفتاب به توده چغندر جلوگیری شود .

سلوکردن چغندر
در صورتیکه برداشت چغندر مصادف با تحویل آن به کارخانه نباشد می بایدریشه ها رخارج از رعد ذخیره گردد . فن ذخیره کردن چغندر را برای مدت زمان عین سیلو کردن گوسند . سیلو کردنباید طوری باشد که خواص فیزیکی ، شیمیایی و مکانیکی چغندر بدون تغییر بماند . ریشه چغندر پس از برداشت زنده بوده و بطور طبیعی تنفس می نماید . این تنفس در قسمت طوقه بیشتز از سایر قسمتها می باشد . عمل تنفس در ریشه چغندر با از دست دان قند و وزن توأم است و ضایعات قندی و وزنی چغندر در سیلوهای کنار مزارعو در داخل کارخانه جات قند اجتناب ناپذیر بوده و از این راه همه ساله زیان هنگفتی به چغندرکاران ، کارخانه قند و نهایتاً به اقتصاد کشور وارد می شود . تنظیم برنامه کنون ، حمل و تحویل چغندر و رعایت نکات فین در امر برداشت و ذخیره سازی چغندر براحتی می تواند تلفات فوق را به میزان قابل ملاحظه ای کاهش داده و حداقل به نصف میزانفعلی برساند . این تلفات بطور متوسط در سطح کشور معادل 30 هزار تن شکر در هر بهره برداری می باشد .

10-2 عوامل مؤثر در افزایش ضایعات ساکاروزی و وزنی چغندر در سیلو
عوامل متعددی ضایعات قندی و وزنی چغندر را در سیلوافزایش داه که مهمترین آنها بشرح زیر می باشد :
1- مدت سیلو کردن ، مهمترینو مؤثرترین عامل ضایعات قندی و وزنی ، ، توقف چغندر در سیلو است . شدت تنفس و مصرفقندچغندرهای برداشت شده در روزهای اولیه زیاد و به آرامی کم می شود . این تنفس شدید رد روزهای اولیه برداشت به علتشوک وارد به چغندر در حال رشد بوده کهحذف برگ و صدمات مکانیکی و حذف ریشه ها از مهمترین عامل آن هستند. شدت این تنفس 4-2 روز پس از برداشت حداکثر بوده و بعد از یک هفته این تنفس کاهش یافته و به حدود 3/1 مقدار تنفس در روزهای اولیه می رسد . بر اساس آزمایشاتی که انجام شده حدود 80 درصد منبع عمده ضایعات ساکاروز تنفس چغندر بوده و 20 درصد باقیمانده تبدیل بیوشیمیایی ساکاروز بعد از برداشت است . تنفس و سیلو چنانچه با فعالیت میکروبی توأم باشد افزایش می یابد . نفوذ قارچها ، باکتریها و مخمرها از راه خراش های ایجاد شده در ریشه صورت می گیرد . اینموجودات همراه خاک مزرعه به سیلو چنانچه با فعالت میکروبی توأم باشد افزایش می یابد . نفوذ قارچها ، باکتریها و مخمرها از راه خراش های ایجادشده در ریشه صورت می گیرد . این موجودت همراه خاک مزرعه به سیلو رفته و به چغندرهای زخمی حمله می کنند . در اثر فعالیت موجودات همراه خاک مزرعه به سیلو رفته و به چغندرهای زخمی حمله می کنند . در اثر فعالیت آنها قند به گاز کربنیک و آب تبدیل می شود . رطوبت اشباعو درجه حرارت حدود 25 درجهبهترین شرایط برای رشد قارچ ها می باشد . شدت تنفس از روی مقدار حرارت تولید شده و یا مقدار گاز کربنیک متصاعده اندازه گیری می شود .
2- درجه حرارت ، طبیعی است که هر چه درجه حرارت محیط بالا باشد ضایعات قندی و وزنی چغندر افزایش خواهد یافت . اگر درجه حرارت در سیلو ثابت و پایین باشد ضایعات قندی ( ساکاروزی ) به حداقل می رسد . تنفس در حرارتهای 30-20 درجه زیاد می باشد . طبق آزمایشاتی که انجام گرفته ضایعات قندی در حرارت 30 درجه حدود 6 برابر ضایعات قندی در 5/3 درجه سانتی گراد است . ( ( تقریباً برای هر 10 درجه افزایش حرارت ضایعات قندی دوبرابر می شود . ) نوسانات حرارت کمتر از 4 درجه بالای صفر تا مرز تأثیر فراوانی بر شدتتنفس ندارد . بهترین درجه حرارت نگهداری چغندر در سیلو 5-2 درجه سانتی گراد است .تنفس چغندرهای نارسی شدیدتر از چغندرهای رسیده می باشد .در حرارت های زیر صفر درجه سانتی گراد ساکاروز به قند انورت تبدیل می گردد . ضایعات ساکاروزی و سیلو در صورتیکه دما ثابت بماند به کمترین حد خود رسیده و در 18 درجه سانتی گراد در زیر صفر متوقف می شود . طبق محاسبات ضایعات وزنی چغندر قند با بالا رفتن درجه حرارت در سیلو و زمان نگهداری چغندر افزایش می یابد . شدت این افزایش در روزهای اولیه بیشتر بوده و به مرور کاهش یافته و یکنواخت می گردد . بالا رفتن درجه حرارت در سیلو پدیده های وابسته ای ایجاد کرده که تنفس را تشدید و تلفات را افزایش می دهد .
3- آسیب دیدگی و زخمی شدن چغندر در حین برداشت
ریشه های چغندر در حین خارج کردن از داخل خاک ، حذف برگ و طوقه، جمع آوری ، بارگیری ،‌حمل و نقل و تخلیه ، صددمات مکانیکی دیده و قسمتهایی از آن دچار بریدگی ، کوفتگی و ضرب دیدگی می گردد . چون ریشه چغندر سعی می کند محل های صدمه دیده را الیامبخشد ناچار به انرژی نساز داشته و در نتیجه تلفات قندی و وزنی ایجاد می شود . بر اساس تحقیقات انجام گرفته ضایعات ساکاروزی چغندر در اثر بارگیری مکانیکی 40 درصد و در اثر سقوط از ارتفاع 2 متری روی سطح بتونی تا دو برابر افزایش می یابد .
4- کمبودمواد غذایی ، کمبودعناصر مورد نیاز ریشه و ابتلا به بیماریهای مختلف باعث افزایش ضایعات ساکاروزی میگردد .
کمبود بود و کمبود پتاسیم روند تنفس را در چغندر سیلو تشدید کرده و در نتیجه ضایعات قندی و وزنی افزایش می یابد .
5- اندازه ریشه : ضایعات قندی در چغندرهای کوچک بیشتر از چغندرهای درشت است علت آن زیاد بودن سطح تماس خارجی ریشه نسبت به وزن آن می باشد .
6- نارسی بودن چقندر و پلاسیده بودن : این عواملباعث افزایش ضایعات قندی ( ساکاروزی ) و وزنی در چغندرهای سیلو شده می گردند . چغندرهای نارسی ازت مضر زیادتری داشته و در نتیجه پایین تر و ساکاروز کمتری دارند . ضایعات ساکاروزی در چغندرهای شسته شده بوسیله آب بیشتر از چغندرهایی است که بدون استفاده از آب ، خاک و خاشاک همراه آن جدا شده است . وجود باقیمانده های قسمت هوایی چغند و علفهای هرز موجود در مزرعه که همراه ریشه شده اند در سیلو فساد بوده و باید سعی شود حتی الامکان چغندر در زمان سیلو کردنعاری از مواد خارجی باشد .طبق بررسی های انجام شدهتا کنون نوع چغندری که در سیلو ضایعات ساکاروزی کمتری داشته باشد پیدا نشده و اعتقاد بر این است که نوع چغندر تأثیری بر شدت تنفس در سیلو ندارد .اسن امر ناشی از تأثیر عوامل متعددی است که بر شدت تنفس چغندر در سیلو دخالت داشته و کنترل و تفکیک هر کدامبه تنهایی در شرایط سیلو و اثر فردی و متقابلشان بر یکدیگر امر بسیار مشکلی می باشد . اخیراً در آمریکابرای پیدا کردن ارقامی که خاصیت سیلو پذیری بیشتری دارند تحقیق می شود .

11-2 نحوه سیلو کردن چغندر قند
قبل از اقدام به سیلوکردن چغندر ابتدا باید قطعه ای از مزرعه یا حاشیه آن که قابل استفاده نباشد برای محل سیلو انتخاب گردد . حتی المقدور سعی شود تا محل سیلو مرتفع تر از سایر نقاط باشد .مرز آب مزرعه و مزارع مجاور و آب باران به داخل سیلو نفوذ ننماید حتی الامکانسعی شود محل سیلو در کنار جاده کامیون رو یا تراکتور قرار داشته باشد خاک سیلو باید قبلاً صاف شده و تا حد امکان تراکم گردد چغندرهای برداشت شده باید بلافاصله پس از حذف قسمت های هوایی به محل سیلو منتقل شود. در حین برداشت حذف برگ جمع آوری بارگیری انتقال و تخلیه باید سعی گرددد تا حداقل خراش بریدگی و کوبیدگی در رشیه ایجاد گردد . باید سعی شود ارتفاع سیلو از 5/1 متر تجاوز ننموده تا فشار ناشی از طبقات بالا به لایه های زیرین کمتر وارد شده و عمل تهویه در سیلو امکانپذیر باشد .
ارض سیلو نیز باید حدود5/1 متر انتخاب شود تا امکان تهویه از جوانب فراهم گردد . طول سیلو تابع مقدار چغندر می باشد . چنانچه از نظر محدودیتی باشد باید سعی گردد تا سیلو ها با رعایت 4-3 متر فاصله در کنار هم ایجاد شود . با ایجاد کانالی در اطراف سیلو می باید امکان ورود آبهای سطحی به داخل تودة چغندر به حداقل ممکن برسد . قرار دادن حلقه های لاستیک فرسوده به طور عمودی در کنار هم عمود بر طول سیلو در داخل تودة چغندر ، امکان تسریع تهویه را فراهم کرده و ضایعات وزنی و قند را به نحو مؤثری کاهش می دهد . قرار دادن حرارت سنج در داخل لوله پولیکاو درون تودة چغندر سیلو نشده میزان حرارت موجود در سیلو را به راحتی نشان می دهد نصب هر دستگاه برای حدود 200 تن چغندر سیلو شده کافی خواهد بود . پاشیدن شیر آهک با 10 درجة بومه ( 100 گرم در یک لیتر آب ) روی تودة چغندر به منظور انعکاس تابش خورشید و جلوگیری از فعالیت موجودات ذره بینی در افزایش زمان نگهداری چغندر در سیلو تأثیر خواهد گذاشت . خلاصه نکاتی که در سیلوکردن چغندر قند باید رعایت گردد :
1- از سیلو کردن چغندر در هوای گرم احتراز گردد .
2- حتی الامکان سعی شود زمان نگهداری چغندر در سیلو به حداقل برسد .
3- از سیلو کردن چغندرهای نا رسی خودداری گردد .
4- محل سیلو کردن کنار جاده های کامیون رو یا تراکتور رو انتخاب گردد
5- محل سیلو بلند تر از اطراف بوده تا آب و آب باران به داخل سیلو نفوذ ننماید
6- چغندر های مورد نظر برای سیلو کردن سالم بوده و فاقد گل و خاک و باقیماندة برگ و علفهای هرز مزرعه باشد .
7- از سیلو کردن چغندر های مریضی و غده هایی که زخم زیادی برداشته خود داری و در صورتیکه اینگونه ریشه زیاد بوده جداگانه سیلو گردد .
8- محل سیلو در معرض وزش مستقیم بادهای سرد نباشد
9- درجه ححرارت داخل سیلو مرتباً کنترل گردد
10- از پلاسیده شدن چغندرها بعد از برداشت و قبل از سیلو کردن جداً خودداری می شود .
11- ارتفاع و عرض سیلو از 5/1 متر تجاوزی ننماید
12- با توجه به اینکه درجه حرارت مماس زیر صفر باعث پاره شدن جدا سلول های سطحی ریشه چغندر می گردد . سطح خارجی سیلو را قبل از یخ بندان با استفاده از باقیماندة گیاهی از تابش مستقیم آفتاب حفظ کرده و در فصل یخبندان با پوشش نازک خاک از سرما محفوظ گردد .
13- از سیلو کردن چغندرهای یخ زده باید خودداری گردد
14- چغندرهای برداشت شده با توجه به فرم ظاهری و سطح زخمی شده در قسمتهای مختلف سیلو به صورت شخصی نگهداری شود .
15- چنانچه جهت سهولت در امر تهویه از حلقه های لاستیک فرسوده استفاده شده باشد ابتدا و انتهای کانال ایجاد شده را شبها که هوا سردتر است جهت ورود جریان هوای سرد باز گذاشته و در ساعات گرم روز کانالها مسدود گردد .

12-2 خواص فیزیکی و ترکیب شیمیایی چغندر قند .
خواص فیزیکی : وزن یک متر مکعب چغندر شسته شدهبین 570 تا 650 کیلو گرم می باشد . این نوسان برای همین مقدار چغندر شسته نشده 700 تا 820 کیلو گرم است . سطح مخصوص یا نصب وزن چغندر به سطح آن برای ریشه چغندری با وزن 250 گرم تغریباً یک سانتی متر مربع در هر گرم یا به عبارتی یک سانتی متر مربع انیک گرم وزن دارد نقطة انجماد چغندر بین 4/2-1/4 – نوسان دارد . چغندرهای پلاسیده نقطة انجماد پایین ترین دارند .
ترکیب شیمیایی : مواد تشکیل دهندة ریشة چغندر در مقایسه با کیفیت و کمیت متوسط آن به دلیل عوامل مؤثر در تولید مانند نوع خاک شرایط رشد ، نوع بذر ، آب و هوا و عوامل دیگری تغییرات زیادی داشته ولی می توان تقسیم بندی زیر را در مورد ترکیب آن در نظر گرفت . چغندر قند از آب و مواد خشک تشکیل شده است . مقدار آب حدود 75 درصد و مقدار مادة خشک آن حدود 25 درصد است در سالهایی که تابستان خشک داشته باشید درصد مادة خشک افزایش یافته و مقدار آب موجود در آن کمتر می گردد هر چه درصد مادة خشک افزایش یابد به مقدار قند آن نیز اضافه گردیده ولی استخراج آن ر کارخانه با اشکال مواجع شده و ضایعات ساکاروزی بالا می رود . مواد معدنی چغندر قند حدود 65 درصد بوده که شامل اکسیدهای سدیم ، پتاسیم کلسیم و انیدریدها و غیره است . مارک چغندر قند در واقع جدار سلولهای چغندر است که شامل 25 درصد وزن سلولز 250 درصد وزن همی سلولز و 50 درصد وزن مواد پکتیک می باشد مقدار بسیار کمی پروتئینهای غیر قابل حل در مواد چربی و معدنی همراه مارک چغندر می باشد .
قند : وقتی صحبت از قند می شود در چغندر قند منحصراً ساتکاروز به فرمول شیمیایی بوده که در ریشة چغندر ذخیره شده و محصول اصلی کارخانه جات قند است . این ماده در شیرة واکوئلهای چغندر قرار داشته و تا زمانیکه سلول زنده است از این محیط خارج نمی شود بطوریکه از فرمولش مشخص است یک دی ساکاروز بوده و ترکیبی است از ترکیبی از فروکتوز
(ساکاروز)

ساکاروز تنها کریستالی است که در شیمی بدون آب تبلور وجود دارد . ساکاروز ترکیبی است از کربن اکسیژن و هیدروژن که در برگهای چغندر تحت تأثیر تابش نور خوریشدو به کمک ماده سبز موجود در برگ بوجود می آید . ساکاروز تحت تأثیر اسیدها و یا مخمر به آسانی به فروکتوز و گلوکوز تفکیک می گردد .حلالیت ساکاروز در آب با افزایش درجة حرارت بالا می رود . ساکاروز در آب محتوای مواد غیر قندی بهتر از آب خالص حل می شود .
وزن مخصوص ( دانسیته بلور خالص شکر 58/1 تا 60/1 می باشد . به عبارت دیگر یک بلور شکر که در یک دسی متر مکعب حجم داشته باشد 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  79  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلودمقاله مقایسه تولید ناب با تولید دستی و تولید انبوه

اختصاصی از فی ژوو دانلودمقاله مقایسه تولید ناب با تولید دستی و تولید انبوه دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مقایسه تولید ناب با تولید دستی و تولید انبوه
شاید بهترین راه برای توصیف این سیستم نوین تولید، مقایسه آن با تولید دستی و تولید انبوه باشد. یعنی با دو سیستم دیگری که بشر برای ساختن مصنوعات ابداع کرده است.......

بعد از بیان تفاوتهای تولید دستی، انبوه و ناب در بخشهای مختلف فکر کنم افزودن این قسمتها بد نیست:
تفاوت در زنجیره عرضه :
وظیفه کارخانه مونتاژ نهایی که مونتاژ قطعات به صورت یک محصول کامل است ، تنها پانزده درصد از کل روند تولید را تشکیل می‌دهد . چالشی که شرکتهای مونتاژ نهایی پیوسته با آن روبرو بوده‌اند ، عبارت است از هماهنگی بخشیدن به روند عرضه به‌گونه‌ای ‌که سفارشات به موقع ، با کیفیت و هزینه پایین به خط مونتاژ نهایی برسند .
در سیستم تولید انبوه مساله خرید یا ساخت ، ابتدا توسط کارکنان مرکز مهندسی طراحی می‌شود ، سپس شرکتهای مذکور طراحیها را در اختیار عرضه‌کنندگان قرار می‌دهند ؛ همچنین تعداد ، کیفیت و زمان ارائه را نیز مشخص می‌کنند آنگاه ازعرضه‌کننده‌ها می‌خواهند تا قیمت خود را پیشنهاد دهند ؛ از میان همه شرکتهای داخلی و خارجی که در این مناقصه شرکت کرده‌اند ، شرکتی که کمترین قیمت را داده باشد مناقصه را می‌برد .
کارخانه ناب ، شرکتهای مختلف عرضه‌کننده قطعات را در سطوحی با کارکردهای مختلف سازماندهی می‌کند و به شرکتهای که در هر سطح قرار می‌گیرند ، مسئولیتهای مختلفی واگذار می‌کند . مسئولیت عرضه‌کنندگان ، نخست آن است که به عنوان بخش مکمل گروه تکوین محصول ، در امر تکوین محصول جدید فعالیت کنند . همچنین کارخانه ناب عرضه‌کنندگان رده نخست را تشویق می‌کند تا با یکدیگر درباره بهترکردن مراحل طراحی مشورت کنند . از آنجا که اکثرا هر عرضه‌کننده در یک نوع قطعه تخصص دارد و از این لحاظ با عرضه‌کنندگان دیگر گروه در رقابت نیست ، انتقال اطلاعات امری ساده و در عین حال مفید برای همه است . هر عرضه‌کننده رده نخست با عرضه‌کننده رده دومی کار می‌کند و وظیفه ساختن هر جزء به این شرکتهای رده دوم داده می‌شود . این شرکتهای عرضه تقریبا مستقل بوده و مونتاژگر ناب در بخشی از سرمایه این شرکتها سهیم است و به صورت بانکدار گروه عرضه‌کنندگانش عمل می‌کند و نیاز مالی آنها را به صورت وام رفع می‌نماید و از نیروی انسانی خود در صورت نیاز شرکتهای عرضه‌کننده به آنها ، نیروی متخصص و مدیر قرض می‌دهد . بنابراین مزیت استفاده از تولید ناب برای عرضه‌کنندگان عبارت است از کاهش موجودیها ، افزایش جریان نقدینگی ، بهبود کیفیت ، تسهیل بازاریابی و ... که تمام موارد مذکور منجر به کاهش هزینه‌های شرکتهای عرضه‌کننده می‌شود .

تفاوت در طراحی قطعات :
روند طراحی در شرکتهای تولید انبوه مرحله‌به‌مرحله ، به صورت هرگام در یک زمان آغاز می‌شود . نخست ، گروه طراحی محصول در شرکت مونتاژ ، طرح کلی مدل جدید را مشخص می‌کند و مدیریت ارشد آن را مورد بررسی قرار می‌دهد ؛ سپس جزئیات محصول طراحی می‌شود و در مرحله بعد نقشه‌های مهندسی دقیق برای قطعه آماده می‌شود و موادی که باید از آن ساخته شود ، به طور دقیق تعیین می‌گردد و در این مرحله سازمانهای سازنده این قطعات از طریق مناقصه مشخص می‌شوند ؛ در این مرحله مونتاژگرتولید انبوه یک حد کیفی نیز تعیین می‌کند سپس قیمت ، شرایط تحویل و زمان قرارداد مشخص می‌شوند .
در این شکل رابطه ، مونتاژگر تکیه بر قیمت دارد. بنابراین ، رمز اصلی در بردن مناقصه برای عرضه‌کنندگان ، دادن یک قیمت پایین برای هر قطعه است . بنابراین عرضه‌کنندگان در ابتدا سعی می‌کنند که قیمتی حتی پایین‌تر از بهای تمام شده بدهند تا مناقصه را ببرند ؛ بعد از آنکه مونتاژگر به آنها وابسته شد به دلایل مختلف و بنابر سنت تعدیل قیمت سالانه که تورم کلی را مدنظر قرار می‌دهد قیمتها را افزایش می‌دهند و اینگونه است که قرارداد آنها به قرارداد پولسازی تبدیل می شود .
در تولید ناب عرضه‌کنندگان بر اساس قیمتهایی که می‌دهند انتخاب نمی‌شوند بلکه اساس گزینش آنها سابقه همکاری و تجربه‌ایست که از عملکرد آنها وجود دارد ؛ در این سیستم ، ارتباط عرضه‌کنندگان به صورت هرمی‌شکل است که عرضه‌کننده اول طرف اصلی با مونتاژگر است و عرضه‌کنندگان فرعی به صورت سلسله مراتبی با هم ارتباط دارند . عرضه‌کنندگان رده اول پس از شروع روند طراحی دو تا سه سال پیش از تولید ، هیاتی را که مهندسان طراح دائم نامیده می‌شوند ، به گروه تکوین درشرکت مونتاژ معرفی می‌کنند . هنگامیکه طراحی محصول با همکاری پیوسته مهندسان شرکتهای عرضه‌کننده تکمیل شد ، طراحی و مهندسی دقیق‌تر بخشهای متفاوت به متخصصان مربوطه در شرکتهای عرضه‌کننده ارجاع می‌شود . ازین‌رو کل مسئولیت طراحی و ساخت قطعات یک سازه به عهده عرضه‌کننده رده اول است .
تفاوت در شیوه‌هایطراحی :
تفاوت شیوه‌هایطراحی تولیدکنندگان انبوه و ناب در چهار مورد است :
1- رهبری : تولیدکنندگان ناب از نوعی رهبری به نام (شوسا) که تویوتا پیشگام آن بود ، استفاده می‌کنند . شوسا رهبر گروهیست که وظیفه آن طراحی و مهندسی محصول جدید و آماده کردن آن برای تولید است . شوسا دارای قدرت بسیاری است او فرایندی را هدایت می‌کند که نیازمند مهارتهای بسیاریست که از عهده یک فرد خارج است . تولیدکنندگان انبوه نیز دارای رهبر گروه تکوین محصول هستند اما در این سیستم رهبر بیشتر یک هماهنگ‌کننده است که وظیفه‌اش متقاعدکردن اعضای گروه برای همکاری است . این رهبر دارای قدرت محدود است .
2- کار گروهی : شوسا گروه کوچکی را برای اجرای پروژه تکوین محصول گرد هم می‌آورد . اعضای این گروه همه از بخشهای اجرایی شرکت هستند ؛ نظیر بخشهای ارزیابی بازار ، طراحی محصول ، مهندسی تولید و عملیات کارخانه . البته افراد گروه پیوند خود را با بخشهای اجرایی مربوطه حفظ می‌نمایند اما در طول عمر برنامه ، آنها مشخصا تحت فرمان شوسا هستند . در مقابل در بیشتر شرکتهای تولید انبوه ، یک پروژه تکوین شامل افرادیست که برای مدت کوتاهی از بخشهای اجرایی قرض گرفته می‌شوند . همچنین خود پروژه در طول خط تولید که گستره آن از ابتدا تا انتهای شرکت است ، از بخشی به بخش دیگر در حرکت است و در نتیجه در هر بخش افراد متفاوتی روی پروژه کار می‌کنند .
3- ارتباط با یکدیگر : در تولید ناب ارتباط میان اعضا بدین شکل است که اعضای گروه رسما متعهد می‌شوند که دقیقا کاری را انجام دهند که همه اعضای گروه بر سر آن به توافق رسیده‌اند . اما در تولید انبوه اعضای گروه از برخوردهای مستقیم به شدت پرهیز می‌کنند . آنها بر سر تصمیمات مربوط به طراحی ، قول‌وقرارهای مبهمی با یکدیگر می گذارند و کاری را تا وقتی انجام می‌دهند که دلیلی علیه آن وجود ندارد .
در ابتدای طراحی در سیستم تولید ناب تعداد افراد درگیر در بالاترین میزان خود است ؛ همه متخصصان حاضرند و شوسا رهبری گروه را بر عهده دارد و به میزانی که پروژه پیش می‌رود از تعداد افراد درگیر کاسته می‌شود . اما در تولید انبوه ، در آغاز کار تعداد افراد درگیر در پروژه کم است و در زمان عرضه محصول به بازار ، تعداد مذکور به اوج خود می‌رسد چرا که این افراد اکنون باید مشکلاتی را رفع کنند که باید در آغاز رفع می‌شد و این مشابه دوباره‌کاری در پایان خط تولید است که در نتیجه قیمت محصول افزایش و کیفیت نهایی کاهش می‌یابد.
4 - تکوین همزمان : به علت ارتباط میان طراحان بخشهای مختلف محصول ، این امکان فراهم می‌شود تا بخشهای مختلف یک محصول به‌صورت همزمان حرکت کند . به عنوان نمونه در طراحی خودرو ، طراح قالب و طراح بدنه با تماس و ارتباطی که با هم دارند این امکان را ایجاد می‌کنند که به طور همزمان بر روی یک پروژه کار کنند . اما در تولید انبوه چون ارتباطات در حداقل است و اعضای گروه به هم اعتماد کمی دارند و بعضا آنها را رقیب خود می شناسند امکان تکوین همزمان محصول و ارتباط دقیق و پیش بینی از بین می رود . پس این چنین است که روشهای تکوین محصول ناب ، همزمان از میزان نیرو و زمان لازم برای ساخت محصول می کاهد و این برخلاف آن فرضهاییست که در تولید انبوه وجود دارد که : من می توانم کار را زودتر تحویل بدهم ولی هزینه اش برای شما بیشترمی شود ، یا توهم : کیفیت پر هزینه‌تر است .

تفاوت در طرز کار کارخانه :
اوهنو ، سیستم کانبان را ایجاد کرد که در یک گام تنها قطعاتی ساخته می‌شوند که می‌باید در گام بعدی فورا عرضه شوند . به این ترتیب کانتینرهای قطعات را به محل استفاده حمل می‌کنند ، هنگامیکه بار یک کانتینر تماما استفاده شد ، به محل ارسال باز می‌گردد و بازگشت آن علامتیست برای ساخت قطعات جدید .
طبق این ایده موجودی انبار در کار نیست و اگر تولید یک قطعه با اشکال مواجه شود کل خط تولید متوقف می شود . همین امر از نقطه‌نظر اوهنو نقطه قوت این ایده بود ، چراکه در صورت تحقق این ایده همه شبکه‌هایی که تدوام تولید را ضمانت می‌کرد ، از میان می‌رفت . در خط مونتاژ نهایی قطعات به طور پیوسته عرضه می‌شوند و تقسیم کار متوازن است و وقتی کارگری با قطعه معیوب مواجه می‌شود آنرا به دقت برچسب می‌زند و به محوطه کنترل کیفی می‌فرستد تا قطعه جانشین آن را دریافت کند . کارگران کنترل کیفی ، چراهای پنجگانه را در مورد قطعه معیوب اعمال می‌کنند تا رسیدن به منشا اصلی آن ، تا علت‌یابی شده و دیگر روی ندهد .
در سیستم تولید انبوه ، فقط مدیران ارشد می‌توانند خط تولید را متوقف کنند و خط غالبا بدلیل مشکلات مربوط به ماشین‌آلات و عدم ارائه قطعات متوقف می‌شود ؛ اما در سیستم تولید ناب هر کارگری می‌تواند خط تولید را متوقف کند و جالب اینجاست که در این سیستم تقریبا هیچگاه خط تولید نمی‌ایستد چرا که مشکلات از پیش رفع می‌شود و هیچگاه یک مشکل برای بار دوم روی نمی‌دهد. در واقع ، توجه پیوسته به مشکلات و ممانعت از بروز آنها بیشتر دلایلی را که منجر به باز ایستادن خط می شود را از بین می‌برد.
تفاوت در رفتار با مشتری :
در سیستم تولید انبوه فورد ، چون تنوع محصول کم بود و چون مالک خودرو از عهده بیشتر تعمیرات آن برمی‌آمد ، وظیفه فروشنده این بود که آنقدر خودرو و قطعات یدکی دراختیار داشته باشد که بتواند متناسب با تقاضای مشتری عرضه کند . رابطه کارخانه و فروشنده رابطه‌ای زورمدارانه بود ، به این مفهوم که کارخانه سعی می‌کرد برای هموار کردن تولید ، خودروهایش را به فروشنده تحمیل کند و رابطه فروشنده و خریدار نیز به همان اندازه زورمندانه بود ، چرا که فروشنده برای آنکه عرضه و تقاضا را با هم تطبیق دهد قیمتها را طوری تغییر می‌داد که بیشترین سود را کسب کند . در این سیستم فروش ، هیچ تعهد درازمدتی از سوی طرفین نبود و همه برای آنکه فرصت چانه زدن را بیشتر کنند ، اطلاعات خود را مخفی می‌کنند و فروشنده اطلاعات درستی درباره محصول نمی‌دهد و مشتری نیز خواسته‌های حقیقی‌ خود را مطرح نمی‌کند و بدین ترتیب در دراز مدت همگی ضرر می بینند .
اما در سیستم فروش تویوتا ، این شرکت شبکه ای از توزیع کنندگان دارد که برخی مستقل و در برخی تویوتا مبلغ کوچکی سرمایه‌گذاری کرده است . این فروشندگان ابداع‌گر مجموعه جدیدی از روشها شدند که تویوتا آن را فروش فعال (Aggressive Selling)نامید. ایده اصلی فروش فعال ، ایجاد رابطه درازمدت و در حقیقت مادام‌ا‌لعمری بود میان شرکت مونتاژگر ، فروشنده و خریدار ؛ این رابطه به این صورت ایجاد می‌شد که فروشنده جزئی از سیستم تولید و خریدار جزئی از روند تکوین محصول گردد ؛ فروشنده جزئی از سیستم تولید شد به این صورت که تویوتا بتدریج تولید را برای خریداران ناشناخته متوقف کرد و به جای آن سیستم ساخت سفارشی را قرار داد . یک سیستم کانبان دیگری که در آن فروشنده نخستین گام حرکت بود ، او سفارشات مربوط به خودروهای پیش‌فروش شده را به کارخانه می‌فرستاد تا طی دو یا سه هفته به مشتریان عرضه گردد . همچنین در این سیستم موجودی به اندازه دو یا سه هفته بیشتر نیست و درچنین شرایطی هزینه‌های نگهداری محصول تکمیل شده کاهش می یابد ؛ در این سیستم ، فروشنده با مراجعه مستقیم به مشتری ، یک پایگاه اطلاعاتی ایجاد می‌کند که اطلاعات مربوط به خانواده‌ها و اولویتهای آنان را تشکیل می‌دهد و بدین‌ترتیب شرکت انرژی خود را صرف کسانی می‌کند که احتمال خرید آنها بیشتر است و این چنین است که اگرتولیدکننده ناب نتواند چیزی را بسازد که مشتری می خواهد، آنگاه همه تنوعی که تولید ناب ممکن می‌کند ، بیهوده است .
اما در سیستم تولید انبوه نیازهای کارخانه در درجه اول اهمیت است . درواقع فروشنده و خریدار باید خود را با کارخانه سازگار کنند . رابطه بخش بازاریابی و فروشندگان نوعا زورمدارانه است ، زیرا بخش بازاریابی وظیفه خود می داند اطمینان یابد که میزان فروش فروشندگان آن قدر هست که کارخانه بتواند میزان تولید خود را ثابت نگه دارد . فعالیت کلیدی بخش فروش آن است که با تردستی ، فروشنده و مصرف کننده را چنان برانگیزاند که همه خودروهایش فروش رود . در این سیستم مهارتهای فروشنده در این نیست که اطلاعات را به طراحان محصول برگرداند ، بلکه در مجاب کردن مشتری است . به همین دلیل بازخورد قوی برای انتقال نیازهای مشتری از طرف فروشنده به کارخانه وجود ندارد . همچنین فروشنده قصد دارد معامله را هرچه زودتر قطعی کند وبرای رسیدن به هدفش اطلاعات کمی درباره محصول به مشتری می‌دهد و وقتی معامله صورت گرفت ، فروشنده دیگر کاری با مشتری ندارد .
سیستم فروش ناب ، سعی در ایجاد وفاداری مادام‌العمر در مشتری دارد و همیشه نگران سهم بازار خود است و سعی می‌کند حتی یک مشتری را از دست ندهد . این سیستم ، فعال است ، نه منفعل و فروشنده مراجعه مستقیم به مشتری می‌کند . وقتی که سرعت فروش کم است ، نیروهای فروش ساعت بیشتری کار می‌کنند و وقتی فروش از یک سطحی پایینتر بیاید که کارخانه سفارش کافی برای ادامه فعالیت ندارد ، کارمندان تولید به سیستم فروش منتقل می‌شوند . بنابراین مشتری در نظر این سیستم تولید جزء مکمل روند تولید است .
از ایراداتی که به این سیستم فروش گرفته می شود هزینه‌های بالای آن است اما شرکتهای ژاپنی کاملا از هزینه‌های سیستم خود آگاهند و استدلال آنها چنین است که اگر کارکرد فروش ناب همچون کارکرد فروش در تولید انبوه باشد ، همه هزینه‌هایی که برای ناب شدن تولید صرف می شود ، بی‌معنی می شود .

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  3  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله انواع کانی ها

اختصاصی از فی ژوو دانلود مقاله انواع کانی ها دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

کانیها :‍(kinerals)
مواد طبیعی غیر الی هستند که دارای ساختمان و ترکیب شیمیایی مشخصی هستند .

خصوصیات فیزیکی کانیها :
1-رنگ olivine سبز رنگ Azurite ابی رنگ
2-فرم کریستالی :کریستالها بلورهائی هستند که کوچکترین قسمتهای آنها یعنی اتمها به شکل منظمی کنار هم قرار گرفته اند .
قانون یکسانی تارپ ها :
هرنوع کانی کریستالی دارای نوع خاصی زاویه بین وجه هایشان است که به آنهاSpaue angle می گویند و برای تمام کریستالهای یک کانی یکسان باقی
می مانند .
3- کلیواژ (cleavage) هنگامی که یک کانی ضربه ببیند در راستای صفحات ضعیفی که ناشی از پیوند ضعیف بین اتمها در ان صفحه است شکسته میشود که این صفحه شکست را کلیواژ گویند .
مانندMica (طلق) یک کلیواژ است .
4- شکستگی(Fracture) : بعضی از کانی ها دارای کلواژ نیستند ولی در عوض دارای سطح شکنندگی خاصی می باشند که ممکن است منظم باشد مانندOliyine یا نامنظم و زبر مانندQuartz
5- سختی (Hardness) : مقاومت در برا بر خراش را سختی سنگ گویند .
انواع سختیها :
1-talkیا پودر بچه 6- آزتور
2-Gepsum ژیپس یا سنگ گچ 7- کوارتز
3- کلسیت یا سنگ اهگ 8- توپاز
4- فلوئورین 9-گرندون
5- آپاتیت 10-الماس
6- خاکه:(streak)
7- وزن مخصوص :نسبت وزن کانی به آب هم حجم خود است
8- سنگینی(Heft) : .وزن نسبی کانی را سنگینی گویند .
9- جلا(luster) :درخشش ظاهری یک کانی است .

جلای کلی کانیها:
1- جلای فلزی Metalic luster
2- جلای غیر فلزیNon Metalic luster

انواع جلاها :
1- جلاهای فلزی :نور را به خوبی منعکس میکند مثل پیریت و گالن
2- جلاهای شیشه ای :روشن هستند مثل شیشه و هالیت (سنگ نمک)
3- جلاهای صمغی : روی سطح کانی حالتی مانند صمغ دارند مثل سولفید روی .
4- جلاهای ابریشمی : ظاهری رشته رشته دارند مانند پنبه نسوز
5- جلاهای چرب : مثل این است که سطح آن را چرب کرده اند مثل گل سر شور talk
10- شکست نور نوری که می تابد به دو قسمت تقسیم می گردد
11- شفافیت : نوشته و تصویر از پشت آن قابل روئیت است مثل Salt. quartz
12- چکش خواری :
الف ) شکنندگی (brittle) : مثل quartz و سنگ نمک
ب ) تورق(Mallable) : مثلMica و سنگ مس
ج) خاصیت انحراف پذیری : پس از تغیرفرم به حالت اولیه بر نمی گردد مثل کلسیت
د) خاصیت الا ستیک : که اگر آن را خم کنید به حالت اولیه بر می گردد مثل Mica
کانیهای متعاول تشکیل دهنده سنگها :
پوسته زمین از کانیهای زیر تشکیل شده است (مهمترین آنها) :
1- فلدسپاتها 2- کوارتز 3- پیروکسن
4- آمفی بول 5- میکا 6- آلوین

1-فلدسپاتها :
رنگ روشن دارد عمدتا 2 کلیواژ خوب دارند
الف – اورتوکلاسها : فرمول شیمیاییds1o2 ,Al2C3 ,k1O سختی حدود6 رنگ سفید یا صورتی دارند و زاویه بین کلیواژ هایشان 90 درجه است .
ب – PLagioclaseها دارای کلیواژ های با زاویه 86 درجه هستند ودارای رنگ خاکستری ویا سبز بوده و سختی آنها حدوداً5/6است و دارای فرمول شیمیایی Nao + ,Al2o3 ,6sio2 می باشند
ج-Micraocline ها : ترکیبی شبیه اورتوکلاسها دارند و تفاوت در فرم کریستالی آنها است و دارای رنگ از کرمی تا قرمز به صورت متغیر هستند .
موارد استفاده فلد سپاتها در صنایع چینی و سرامیک سازی است .

2-کوارتز ها :
کوارتز خالص : بی رنگ و خالص هستند و بی دون کلیواژ بوده و شکننده اند دارای سطحی ناصاف اند و ضریب سختی آنها 7 است .

3-پیروکسنها :
دارای فرمول شیمیاییMgfe sid3 ,camg(sid3)2 هستند و دو کیلواژ خوب دارند زاویه بین کلیواژشان 87 درجه و 93 درجه است . و دارای رنگ سبز و تیره هستند .

آمفی بولها:
دارای فرمول شیمیایی Tremo lite: 2co2mgsi8o22(OH)2
Actinotite:Ca2(Mgfe)5Si8O22(OH)2
و سبز رنگ تا مشکی رنگ هستند کریستالهای 6 وجهی دارند و زاویه بین کلیواژها است .

5-میکا :
الف ) Muscoviteیا میکای که سفید و بی رنگ هستند دارای فرمول شیمیاییKAL3Si3O10(OH)2 می باشند .
ب ) bictteیا میکای سیاه که دارای فرمول شیمیایی K(Mgfe)3 Alsi3O10(CH)2 هستند .
میکاها دارای 1 کلیواژن خوب هستند و در عایق سازی استفاده می شوند .

6- آلوین :
آلوینها جلای شیشه ای دارند و معمولا به رنگ سبز هستند دارای فرمول شیمیایی(Mgfe)2 SIC4 هستند .
کانیهای رسی (Ciay minerals):
1- کائولینت (Kaolinite)
2- ایلیت (Illite)
3- مونت موریلونیت (Mant Marilonite)
واحدهای اصلی که رسها از آنها تشکیل یافته اند :
1- واحدهای سیلیکا تترا میدرال Sio2
2- واحدهای 10 کتاهیدرال Al2C3
1- کائولینت : دانه های ریز کائولینت ورقه ای شکل هستند و در مناطق مرطوب یافت می شود مثل هالوژنها :
در آزمایشگاه برای بررسی آن دقت زیادی لازم است .
2- ایلیت : این نوع کانیها از تخریب سنگ میکا بدست می آید و در آنها اگر مشکل یون پتاسیم نداشته باشد مشکل جذب آب نخواهیم داشت .
3- مونت موریلونیت : این سهاتورم خیلی زیادی دارند و در مناطق گرم وخشک یافت می شوند چادر خاکستری آتشفشانی .

سنگها DOCKS)):
مواد طبیعی متراکم ، نیز سخت تا سخت که از یک یا چند نوع کانی تشکیل یافته است .

طرق تشکیل سنگها:
1- بدلیل سرد شدن مواد مذاب داخل زمین .
2- بارسوب وته نشین شدن مواد غیر آلی در آب .
3- با رسوب صدفهای بعضی از موجودات زنده .
4- بدلیل تراکم گازها در آنها قطعات سنگها وجود دارد .
5- بدلیل تغییر شکل سنگها اولیه در اثر حرارت زیاد و یا فشار سنگهای همجوار .
6- بدلیل تجزیه سن گها و در اثربه هم پیوستن دوباره آنها به شکلی که نوع جدیدی از سنگ بوجود آ”مده باشد .

انواع سنگها:
1- سنگهای آذرین ((Igheous
2- سنگهای رسوبی (Seaimentry)
3- سنگهای دگرگون(Metamerphic)

تشکیل سنگهای آذرین
1- انجماد سریع
2- انجماد تدریجی مثل TUFF

مواد تشکیل دهنده سنگهای آذرین :
پتاسیم 3- Pctasium سیلیسیم2- silisium اکسیژن 1- Oxzgen
کلسیم Calcium6- آ‎هن 5- Iron آلومینیوم 4- Alcminium
منیزیم 8- Magnesium سدیم 7- Sadium

کانیهای موجود در سنگهای آذرین :
پیروکسین 3- pyrokene آلوین 2- olivine فلدسپار 1- Feldspar
میکا 6- Mica آمفی بول 5- Amphiboles کوارتز 4- Quartz

شناسائی سنگهای آذرین :
1- بافت (texture) مربوط است به اندازه و شکل مواد یا رگه ها و کریستالها و آرایش آنها
2- ساختمان(Structure) مربوط است به شکل ظاهری ، فرم ظرافت درزها (Joints)
3- سختی

4- بافتهای موجود در سنگهای آذرین :
1- phaneritic
کریستالهای با چشم غیر مسطح به راحتی مشاهده می گردند
2-par phyritic -phaneritic
کریستالهای کوچک دور کریستالهای بزرگ رافرا گرفته اند و هر دو گروه با چشم دیده می شوند .
3- Aphanitic texzre
در این نوع بافت کریستالها فقط با چشم مسلح (میکروسکوپ ) قابل مشاهده اند
4- porphyritic -Aphanitic texture
اگر کریستالهای بزرگی که با چشم قابل روئیت هستند درAphanitic یافت شوند این نوع بافت بوجود می آید .
5- Glassy
حتی با میکروسکوپ کم کریستالهای آن قابل روئیت نیستند .
6- Fragmental texture
این بافت شامل قطعات شکسته و گوشه دار سنگهای آذرین است ودر خاکستر آتشفشان یافت می شوند .

شناسائی سنگهای آذرین :
1- تعیین نوع بافت
2- تعیین درصد تیره بودن کانیهای تشکیل دهنده .
الف) سنگهائی اسیدی دارای مقدار کمتری کانیهای تیره رنگ هستند.
ب ) سنگهائی با تیرگی متوسط که حدود 50% کانیهای تیره رنگ دارند .
ج) سنگهای تیره که حدود 70% کانیهای تیره رنگ دارند .
3- تعیین نوع فلدسپار :
الف) فلدسپار صورتی K پتاسیم .
ب ) فلدسپار سفید یا خاکستری plagiclase
4- تعیین درصد تقریبی کوارتز

QUARTZ+Z<5% QUARTZ +Z>5% مقدار نوع فلدسپات
نفوذی خروجی نفوذی خروجی
Trcchyte
Latic Syenite
Marigonitc Rboyolitc
Quortz catcitc Granite
Grandasite K>plcgicclasc
K<plegioclase

سنگهای آذرین که در جدول نیستند ؟
1- ابسیدین Obsidian سیاه رنگ و بافت شیشه ای
2- پومیکا Pumica سنگ پا
3- توف TUFFخاکستر آتشفشانی
4- براسیاBreccia ، قطعات بزرگ سنگهای آتشفشانی

مراحل شکل گیری سنگهای رسوبی
1- هوازدگی شیمیایی یا فیزیکی سنگهای مادر
2- حمل بوسیله باد و یخچال
3- رسوب در محلهای ویژه
4- بهم فشردن و چسبیدن مواد رسوبی و تشکیل سنگها

5- ترکیبات سنگهای رسوبی :
1- کوارتزQUARTZ
2- کلیستCalcite
3- خاک رس Clay
4- سنگ شکسته ها Rock Fragment

ساختمان سنگهای رسوبی :
1- لایه های افقی
2- مقاطع لایه ای

بافت سنگهای رسوبی :
1- آواری (Clastic) از خرد شدن سنگهای دیگر بوجود می آیند .
الف ) Coarse –grained درشت دانه
ب ) Medium- grained متوسط دانه
ج) Fine grained ریز دانه

نمونه های مهم سنگهای رسوبی آواری :
1-Cong lomerate
2- Sand -Stoneاز جوش خوردن ماسه های متوسط بوجود می آید
3- Silt- stone از جوش خوردن ریز دانه ها بوجود می آید
4- Shaleسنگ لوح
2-سنگهای غیر آواری( Nan –Clasti)
حالتی است که کانیهای محلول درون آب خارج شده به صورت سنگ در می آیند نمونه های مهم سنگهای رسوبی غیر آ‎واری :
1- Limestoneسنگ آهک
2- Chalk ورقه های منظم میکروسکوپی
3-dolomite
4-gypsumسنگ گچ
5-Roksaltسنگ نمک
6- travcrtineنمای ساختمان (تراورتن )

سنگهای دگرگونی :
سنگهائی که از سایر سنگها تحت اثر فشار زیاد و یا حرارت ویا واکنش شیمیایی با مواد مذاب بوجود می آیند .

اثرات دگرگونی :
1- بوجود آمدن کانی جدید با ترکیبات شیمیایی جدید
2- تغییر فرم جهت کانیهای تشکیل دهنده سنگ اولیه
3- تشکیل کریستالهای بزرگتر از کریستالهای اولیه

انواع دگرگونی :
1- دگرگونی تماسی :Contact metna marchism
2- دگرگونی ناحیه ای : بوجود آمدن تنشهای زیاد تحت اثر عوامل کوهزائی
P.P : plinic pal point
تصویر گرفته شده از هواپیما

خط پرواز :(plight line)
نواری است که هر بار هواپیما روی آن حرکت می کند
معمولا خط پرواز را طوری انتخاب می کنند که هرعکس با عکس قبل %60 پوشان داشته باشد . علامت ها و سمبل زیادی که روی عکسهای هوایی دیده می شود .
1- روی هر سری عکسها مقیاس آنها روی اولین عکس نوشته می شود ( )
2- عدد ارتفاع سنج
3- تاریخ عکس برداری شماره عکس
4- شماره حلقه عکسبرداری 82/7 به شماره حلقه
5- نام شرکتی که عکس راتهیه کرده اند .

ویژگی سنگهای دگرگونی :
پولکی ورقه ورقه بودن 1- Faliati6/1
توده ای و غیر منظم 2- Ncn Foliation

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله33    صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید